Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı Dijital Çağı Açıyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile resmen yürürlüğe girdi. Teknoloji dünyasında geniş bir yankı uyandıran bu stratejik yol haritası; ülkemizin dijital egemenlik, veri odaklı kalkınma ve teknolojik bağımsızlığını doğrudan güçlendirmeyi hedefliyor. Küreselleşen dünyada teknolojiyi sadece takip eden değil, ona yön veren bir aktör olma iddiası taşıyan bu kapsamlı metin, Türkiye’nin önümüzdeki beş yıl boyunca izleyeceği teknoloji politikalarının ana omurgasını oluşturuyor.

Toplumun tüm katmanlarında kapsamlı bir dijital dönüşüm hamlesi başlatmayı amaçlayan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, ülkemizi yapay zekayı yalnızca tüketen bir pazar konumundan çıkarıp; bu teknolojileri yerli imkanlarla geliştiren, küresel pazarlara ihraç eden ve etik standartları doğrultusunda yöneten stratejik bir güç haline getirmeyi vaat ediyor.

Rakamlarla Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı Hedefleri

Hazırlanan stratejik metin; “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” ilkeleri doğrultusunda belirlenen 4 ana eksen ve 16 öncelikli eylem etrafında şekilleniyor. Önümüzdeki beş yıllık dönemde somut veri ve ölçülebilir rakamlarla desteklenen temel hedefler ise şu şekilde sıralanıyor:

• Toplumsal Okuryazarlık ve İnsan Kaynağı: Yapay zekâ okuryazarlığını artırmak amacıyla e-Devlet entegrasyonu kullanılarak 2 yıl içerisinde 5 milyon vatandaşa eğitim verilecek. Eğitim hamlesiyle 2027 yılı sonuna kadar 10 bin ileri düzey uzman ve 100 bin uygulama profesyoneli yetiştirilecek.
• Hesaplama ve Altyapı Yatırımları: Teknolojik bağımsızlığın temeli olan veri merkezi kurulu gücü 1 GW seviyesine çıkarılacak. Bu doğrultuda 10 milyar dolarlık altyapı kaynağı harekete geçirilecek.
• Açık Veri ve Kamu Bütçesi: En az 2.000 kamu veri seti Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden makine tarafından okunabilir formatta halka ve araştırmacılara açılacak. Ayrıca kamu yatırım programlarından yapay zekâ odaklı projelere en az %2 pay ayrılması zorunlu kılınacak.
• Ekonomik Katma Değer: Sanayinin ve KOBİ’lerin dijital dönüşüm süreçlerine yapay zekânın entegre edilmesiyle birlikte ülke ekonomisine 1 trilyon TL’yi aşan doğrudan bir katma değer kazandırılması hedefleniyor.

Gelecek Stratejisi ve Küresel Dönüşüm Vizyonu

Eylem planının gelecek stratejisinde; bölgesel düzeyde hizmet verecek mükemmeliyet merkezlerinin kurulması, özel olarak tasarlanan “Yapay Zekâ Büyüme Bölgeleri” oluşturulması ve yerli üretimi teşvik edecek fon mekanizmalarının devreye alınması kritik bir yer tutuyor. Süreç içerisinde devlet, kamu alımları kanalıyla pazarı bizzat büyüterek yerli girişimler için ana müşteri ve referans noktası olma rolünü üstlenecek. Tüm bu adımlar atılırken Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, sadece teknik altyapıyı büyütmekle kalmayıp; uluslararası standartlarla uyumlu etik ve hukuki çerçeveyi de inşa edecek. Uluslararası diplomasi ve etik kurallarla desteklenen bu şeffaf yapı, küresel ve yerel yatırımcılara öngörülebilir bir teknoloji ekosistemi sunacak. Bu tarihi adım, Türkiye’nin dijital çağdaki üretim araçlarını ve küresel rekabet gücünü tam anlamıyla yeniden tanımlamaya aday görünüyor.