AB, AI Stratejisi İçin Kültür Sektörüne Danışıyor

Avrupa Komisyonu, kültür ve yaratıcı sektörlerin geleceğini şekillendirecek AI stratejisi için kapsamlı bir kamu istişare süreci başlattı. 29 Temmuz’da yayımlanan çağrı; sanatçılar, yaratıcı profesyoneller, hak sahipleri, araştırmacılar, yapay zekâ geliştiricileri, kamu kurumları ve vatandaşların katkılarını hedefliyor. Çalışma, yapay zekânın insan yaratıcılığını güçlendiren bir araç olarak konumlanmasını, kültür ve bilgiye erişimi genişletmesini, Avrupa’da adil, sürdürülebilir, yenilikçi ve rekabetçi bir yaratıcı ekonomi oluşturmasını amaçlıyor. Komisyonun değerlendirmesine göre yapay zekâ, kültür ve yaratıcı endüstriler açısından teknik, ekonomik ve toplumsal birçok tartışmayı beraberinde getiriyor. Telif hakları, veri erişimi, dijital becerilerin geliştirilmesi, algoritmik şeffaflık ve küçük kültür kuruluşlarının büyük teknoloji şirketleri karşısındaki rekabet gücü, danışma sürecinin temel başlıkları arasında yer alıyor.

AI Stratejisi İçin Geniş Katılım Çağrısı

Görüş toplama süreci, Avrupa Komisyonu’nun “Have Your Say” platformu üzerinden yürütülüyor. Komisyon, kültür politikaları ile yapay zekâ alanında çalışan kamu otoritelerinin yanı sıra meslek birlikleri, sektör temsilcileri ve geniş kamuoyunun katkılarının hazırlık sürecine yön vereceğini belirtiyor. Elde edilecek geri bildirimler, Avrupa kültür politikalarının gelecek dönem yol haritasına doğrudan katkı sağlayacak. Bu girişim, Avrupa Komisyonu’nun kültür politikalarına yön veren “Culture Compass for Europe” çerçevesindeki önemli adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Aynı zamanda “Europe for Culture – Culture for Europe” Ortak Bildirisi ile uyumlu ilerleyen çalışma, Komisyonun kapsamlı AI stratejisi yaklaşımının kültürel boyutunu güçlendirmeyi hedefliyor. Komisyon, bu süreci Avrupa Birliği telif hakkı kurallarının devam eden gözden geçirilmesiyle eş zamanlı yürütüyor. Haziran 2026 sonunda tamamlanan ayrı bir kanıt çağrısında, üretken yapay zekânın lisanslama süreçleri, hakların korunması ve uygulama mekanizmaları üzerindeki etkileri de değerlendirmeye alındı.

Yapay Zekâ Destekli Kültürel Üretime Yeni Destekler

Komisyonun “Apply AI Strategy” kapsamında açıkladığı uygulamalar arasında yapay zekâ destekli sanal prodüksiyon geliştiren mikro stüdyoların desteklenmesi bulunuyor. Avrupa merkezli yapay zekâ modellerinin sürükleyici hikâye anlatımı alanında geliştirilmesi, Avrupa müziği, medya içerikleri ve edebiyat eserlerinin dijital ortamda daha görünür hâle getirilmesi de planlanan yatırımlar arasında yer alıyor. Program kapsamında çok dilli yapay zekâ kullanan Avrupa çapındaki içerik platformlarının desteklenmesi, profesyonel haber kuruluşlarının içeriklerinin farklı dillere çevrilmesi ve daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor. Ayrıca kültürel miras alanları ile eserlerin yüksek gerçeklik düzeyine sahip üç boyutlu dijital ikizlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar da destek kapsamına alınıyor. Komisyon ayrıca, yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin hukuki ve teknolojik etkilerini inceleyecek kapsamlı bir araştırma hazırlıyor. Bu çalışma; telif hakları, ihlal tespit teknolojileri ve içerik doğrulama yöntemlerini kapsayacak. Kamu istişaresinden elde edilen katkılar doğrultusunda hazırlanacak AI stratejisi belgesinin 2027 yılının ilk yarısında yayımlanması planlanıyor.