Vietnam’dan Dijital Kültür Hamlesi

Vietnam hükümeti, dijital kültür alanında kapsamlı dönüşümü hedefleyen 277/2026/ND-CP sayılı Kararnameyi yürürlüğe aldı. 9 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan düzenleme, kültürel mirasın korunmasından yaratıcı endüstrilerin gelişimine, yapay zekâ uygulamalarından telif haklarının yönetimine kadar geniş bir çerçeve sunuyor. Yeni hukuki altyapı, kültürel verilerin güvenli biçimde yönetilmesini sağlarken dijital ekonomiye katkı sağlayacak ortak bir ekosistemin kurulmasını hedefliyor.

Dijital kültür altyapısı için kapsamlı yol haritası

Kararname, kültür alanındaki dijital dönüşümü üç temel yapı üzerine inşa ediyor. Bunlar dijital altyapı, dijital kültürel veri altyapısı ile kamu yararına hizmet veren dijital platformlar, sistemler ve araçlardan oluşuyor. Bu yapıların kültürle birlikte turizm ve spor alanlarıyla da entegre çalışması planlanıyor. Beş bölüm ve yirmi maddeden oluşan düzenleme; kamu kurumları, özel sektör, kültür kuruluşları ve uluslararası paydaşlar dâhil olmak üzere Vietnam’ın dijital kültür ekosisteminde faaliyet gösteren tüm aktörleri kapsıyor. Düzenleme hazırlanırken vatandaşlar ve işletmeler için yeni bürokratik yükler oluşturmamaya özel önem verildi.

Kararnamenin merkezinde veriye dayalı yönetim anlayışı yer alıyor. Bu kapsamda sekiz temel hedef öne çıkıyor.

İlk hedef, doğal afetler, kentleşme ve zamanın etkisiyle risk altındaki kültürel mirası dijital ortama taşımak. Eserler, belgeler ve sahne sanatları dijitalleştirilecek; uluslararası standartlarda saklanacak; yapay zekâ, 3D ve XR teknolojileriyle yeniden oluşturulabilecek. Böylece kültürel varlıkların dijital ikizleri oluşturularak uzun vadeli koruma sağlanacak.

İkinci hedef ise kültüre erişimi genişletmek. Çevrim içi müzeler, dijital sanat eğitimleri ve yüksek kaliteli gösteriler sayesinde vatandaşlar kültürel içeriklere bulundukları yerden ulaşabilecek.

Üçüncü başlık, yapay zekâ ve yaratıcı ekonomi için güçlü veri kaynakları oluşturmayı amaçlıyor. Vietnam dili, müzik, festivaller, geleneksel kıyafetler, güzel sanatlar ve miras verileri, yerel yapay zekâ sistemlerinin kültürel kimliği doğru biçimde öğrenebilmesi açısından kritik önem taşıyor.

Yaratıcı endüstrilere güçlü destek geliyor

Film, animasyon, oyun, müzik, tasarım, reklamcılık ve yayıncılık sektörleri için kültürel verilerin erişilebilir hâle gelmesi yaratıcı üretim süreçlerini hızlandıracak. İşletmeler dijital kaynakları yasal biçimde kullanabilecek, üretim maliyetleri azalacak ve yeni kültürel ürünlerin geliştirilmesi kolaylaşacak. Kararname aynı zamanda ulusal marka oluşturma stratejisini de destekliyor. Güney Kore’nin K-Content modeli, Japonya’nın anime ve manga ekosistemi ile Çin’in dijital içerik platformları örnek gösterilirken Vietnam’ın da kendi dijital kültürel markalarını geliştirmesi hedefleniyor.

Düzenleme; telif hakları veri tabanları, dijital kültürel varlık ticareti, gelir paylaşım mekanizmaları ve sanatçı haklarının korunmasına yönelik yeni dijital sistemlerin kurulmasının önünü açıyor. Kamu kurumları ise kültürel tüketim eğilimlerini gerçek zamanlı izleyebilecek, politika etkilerini analiz edebilecek ve sektörün gelişimini veriler üzerinden değerlendirebilecek.

Dijital kültür ekosisteminde yeni merkezler kurulacak

Kararname kapsamında bulut bilişim, uç bilişim, yapay zekâ, büyük veri, blokzincir, nesnelerin interneti, dijital ikiz teknolojileri, VR, AR, XR, LiDAR, fotogrametri ve BIM/HBIM sistemleri öncelikli teknoloji alanları arasında yer aldı. Bu alanlarda yatırım yapan şirketler mevcut yatırım, inovasyon, bilim ve teknoloji programları kapsamında desteklerden yararlanabilecek. Bunun yanında devlet; pazar geliştirme, yatırım ve ticaret bağlantıları ile araştırma projelerini teşvik edecek. Düzenlemenin dikkat çeken yeniliklerinden biri de Kültürel İnovasyon Merkezleri modelinin resmiyet kazanması oldu. Devlet, üniversiteler ve özel sektör iş birliğiyle faaliyet gösterecek merkezler; dijital içerik üretimini destekleyecek, kültürel girişimleri geliştirecek ve yaratıcı toplulukları eğitim kurumlarıyla buluşturacak. Vietnam, bu adımla dijital kültür vizyonunu sürdürülebilir yaratıcı ekonomi hedefleriyle buluştururken dijital kültür alanında bölgesel rekabet gücünü artırmayı amaçlıyor.