Endonezya’da WCCE 2026 Hazırlıkları Sürerken Hollywood Ortaklığı Tartışma Yarattı

Endonezya, 21-23 Ekim’de Jakarta’da düzenlenecek 5. Dünya Yaratıcı Ekonomi Konferansı (WCCE) için hazırlıklarını Eylül ayında sıklaştırdı. Art arda gelen Washington ve yurt içi paydaş temasları, konferansın hem uluslararası hem yerel eksenini ortaya koydu.

Endonezya’nın ABD Büyükelçisi Dwisuryo Indroyono Soesilo, 5. Dünya Yaratıcı Ekonomi Konferansı (WCCE) öncesi, 8 Eylül’de Jakarta’da Yaratıcı Ekonomi Bakanı Teuku Riefky Harsya’yı ziyaret etti. Görüşmenin gündeminde 2024-2028 dönemini kapsayan Endonezya-ABD Kapsamlı Stratejik Ortaklığı’nın takibi ile WCCE 2026’nın hazırlık sürecindeki iş birliği fırsatlarının olgunlaştırılması vardı. Bakanlık, Hollywood Ticaret Odası ile bir mutabakat muhtırası planını da gündemde tuttuğunu açıkladı; imza töreninin konferansın etkinlikleri arasında gerçekleşmesi bekleniyor. Anlaşma film, IP koruması, teknoloji ve yatırımı içeren dokuz stratejik alanı kapsayacak. Görüşmenin arka planında somut bir ticaret tablosu var. Ocak-Nisan 2026 döneminde Endonezya’nın ABD’ye yaratıcı ekonomi ihracatı 3,31 milyar dolara ulaştı, bu rakamın büyük kısmını 2,80 milyar dolarla moda sektörü oluşturdu.

Jakarta’da Yaratıcı Ekonomi Bakanı Harsya yaptığı açıklamada, “Endonezya ve ABD arasında çeşitli alt sektörlerde iş birliğine son derece açığız. Yaratıcı Ekonomi Bakanlığı bünyesindeki çeşitli müdürlükler, Endonezya-ABD Kapsamlı Stratejik Ortaklığının takibini sağlamak için ABD’deki çeşitli taraflarla daha fazla iş birliği yapmaya hazır” dedi.

Yurt İçi Cephe: ICCN ile Bölgesel Ekosistem

Bakan Harsya, 16 Eylül’de bu kez Indonesia Creative Cities Network (ICCN) yönetimiyle bir araya geldi. Toplantıda WCCE 2026’nın 21-23 Ekim’de “Inclusively Creative: Collective Continuity” (Kapsayıcı Yaratıcılık: Kolektif Süreklilik) temasıyla düzenleneceği ve 50’den fazla ülkeden 8.000’i aşkın delegenin katılımının beklendiği teyit edildi. Konferansın çıktısı olarak hedeflenen belge de Jakarta Vision on Creative Economy 2026 olarak netleştirildi. Bakanlık ve ICCN, TVRI iş birliğiyle yürütülen bölgesel bir anlatı programından Ekraf Academy‘ye (Yaratıcı Ekonomi Bakanı/Yaratıcı Ekonomi Ajansı) kadar uzanan “Road to WCCE” gündemini bu görüşmede eşleştirdi.

Kreatif endüstri paydaşları Hollywood’a sıcak bakmıyor

Hollywood planı, sinema çevrelerinde çekincesiz karşılanmadı. Endonezya film eleştirmeni Hikmat Darmawan, Kemenekraf’ın önceliğini yanlış yerde belirlediğini düşünüyor. Darmawan, Endonezya’nın Hollywood yerine Çin ve Kore ile stratejik ortaklığa yönelmesi, hükümetin de yerli sinema ekosistemini yabancı pazar hakimiyetine karşı şeffaf biçimde koruması gerektiğini savunuyor. Darmawan, uluslararası ortaklık aranacaksa Hollywood’un artık en güçlü seçenek olmadığını, geleceğin ağırlık merkezinin başka yöne kaydığını savunuyor.

Bu noktada iki alternatif öne çıkıyor: Çin, potansiyeli en yüksek görülen ortak; Güney Kore ise hem estetik-kültürel yakınlığı hem de yerli film projelerine zaten sermaye aktaran yatırımcı geçmişiyle somut bir seçenek olarak konumlanıyor. Darmawan, Küresel Güney ülkeleriyle kaynak paylaşımının, önümüzdeki on yıl içinde güçlükler yaşayan Hollywood’a bağımlılıktan daha stratejik sonuçlar üretebileceğini düşünüyor. Kaygının özünde hâlâ dev bir güç olsa da zorlanan Hollywood, yeni pazarlara yayılma ihtiyacı sorun olarak duyuyor. Darmawan’ın deyişiyle Endonezya bu süreçte kendini “yutulmaya” adaylığa sokabilir. Somut endişe, film ithalatının artmasıyla yeni yeni oturan yerli pazarın örselenmesi. Bu nedenle Endonezya sinema endüstrisi, anlaşma metninin kamuoyuyla ve sektör temsilcileriyle şeffaf biçimde paylaşılmasını, hükümetin de filizlenen yerli film ekosistemini koruma konusunda kararlı bir tutum almasını istiyor.

Diğer yandan WCCE serisinin arkasındaki BM bağlantısı, bu yılki hazırlıkların neden bu kadar özenli izlendiğini de açıklıyor. 2018’deki ilk Bali toplantısı, 2019’da kabul edilen A/RES/74/198 sayılı Genel Kurul kararına zemin oluşturmuştu. 2023’teki A/RES/78/133 kararı da aynı çizgiyi sürdürdü. Jakarta Vision belgesi, bu mirasın üçüncü halkası olmayı hedefliyor.