Salt Beyoğlu’nda Sergi Yapım Süreçleri Masaya Yatırılıyor

İstanbul’un önemli kültür sanat kurumlarından Salt, sergi tasarımının görünmeyen katmanlarını odağa alan yeni bir program başlatıyor. Salt Beyoğlu’nda hayata geçirilen “Çerçöp”, geçmiş sergilerden arda kalan malzemeler üzerinden sergi yapım süreçleri ve tasarım pratiklerini inceleyen deneysel bir araştırma alanı oluşturuyor. Program, müze ve galerilerde çoğu zaman izleyicinin dikkatinden kaçan sergi altyapılarını görünür kılarken, malzemenin üretimden depoya uzanan yolculuğunu da tartışmaya açıyor. Garanti BBVA tarafından kurulan Salt’ın 15 yıllık sergi geçmişinden yola çıkan program, sergi üretiminde kullanılan paneller, kaideler, vitrinler ve çeşitli yapı elemanlarının yeniden kullanım potansiyelini araştırıyor. Sergiler kapandıktan sonra çoğu zaman depolara kaldırılan bu unsurlar, program kapsamında yeni anlamlar kazanarak tasarım nesnelerine dönüşüyor.

Sergi yapım süreçleri ve malzemenin ikinci hayatı

Çerçöp programı, sergiler için üretilen yapıların yalnızca işlevsel araçlar olmadığını, aynı zamanda tasarım kültürünün parçası olduğunu hatırlatıyor. Bu yaklaşım, sergi yapım süreçleri içinde alınan malzeme kararlarının serginin anlatı dili ve mekânsal kurgusuyla nasıl ilişkilendiğini ortaya koyuyor. Programın merkezinde yer alan enstalasyon, ahşap, cam, pleksi, metal, sünger ve kâğıt gibi farklı materyallerden oluşan bir malzeme arşivini andırıyor. Endüstriyel üretim hattından çıkmayan ve çoğu zaman “atık” kategorisine dahil edilmeyen bu unsurlar, sergi sonrasında depolarda yeni kullanım alanlarını bekliyor. Çerçöp, “atık” ve “çöp” kavramları arasındaki ince farkı da tartışmaya açıyor. Bir nesnenin değerinin yalnızca kendisinde değil, bulunduğu bağlam ve ona yüklenen anlamda saklı olduğu fikri programın temel çıkış noktalarından biri. Bu bakış açısı, sergi üretiminde kullanılan nesnelerin zamana bağlı olarak farklı roller üstlenebileceğini gösteriyor.

Program süresince mimar ve akademisyen Ahmet Sertaç Öztürk ile programı hazırlayan tasarımcı Emirhan Altuner yürütücülüğünde bir dizi atölye gerçekleştiriliyor. 12 Mart–11 Nisan tarihleri arasında düzenlenen etkinliklerde katılımcılar, mevcut malzemeleri yeniden düşünerek mekânsal ihtiyaçlara yönelik yaratıcı çözümler geliştirmeyi amaçlıyor. Atölye çalışmaları, sergi yapım süreçleri içinde ortaya çıkan tasarım kararlarının alternatif kullanım senaryolarını araştırırken, üretim aşamasında ortaya çıkan malzemelerin yeni işlevlere dönüşmesini teşvik ediyor. Program kapsamında ayrıca tasarım ve mimarlık alanlarından konuşmacıların katıldığı söyleşiler de düzenleniyor.

Depodan sergi mekânına uzanan bir hikâye

Salt Beyoğlu’nun giriş katını geçici bir üretim alanına dönüştüren program, sergileme altyapılarının görünmeyen hikâyesini izleyiciyle buluşturuyor. Tasnif edilen, dönüştürülen ve yeniden işlev kazanan materyaller, kurumun arşivsel hafızasının da bir parçası olarak değerlendiriliyor. 12 Nisan’a kadar devam edecek Çerçöp programı, sanat kurumlarında çoğu zaman arka planda kalan sergi yapım süreçleri üzerine yeni bir tartışma alanı açarak, sergi üretiminin görünmeyen mimarisini gün yüzüne çıkarıyor. Program, sanat mekânlarında sürdürülebilir tasarım ve yeniden kullanım kültürüne dair güncel bir bakış sunuyor.