Kültürel Mirası İlkim Krizinden Korumak İçin 215 Milyon Euroluk Ortaklık

Dayanıklı Kültürel Miras için Avrupa Ortaklığı (RCH), 29 Eylül’de Marsilya’da çalışmalarına başladı. 30 ülkeden 90 ortağı bir araya getiren girişimin toplam bütçesi 215 milyon euro. Bunun 65 milyon eurosu Ufuk Avrupa (Horizon Europe) programından geliyor. Ortaklığın iki yönlü bir hedefi var. Avrupa’nın kültürel mirasını iklim ve çevre değişikliğine karşı koruma araçlarını güçlendirmek, miras araştırmalarından doğan geleneksel ve yenilikçi uygulamaları, teknikleri ve malzemeleri öne çıkararak diğer sektörlerde iklim nötrlüğüne katkı vermek.

Girişimin çıkış noktasında iki eksiklik duruyor. İklim ve çevre değişikliğinin mirasa etkisine ve uyum stratejilerine dair araştırma ile kanıt sınırlı. Geleneksel ve yerel bilginin politika yapımına nasıl yön verebileceği de henüz yeterince anlaşılmıyor ve tanınmıyor.

Ortaklık boşlukları şu başlıklarda kapatmayı hedefliyor:

• Ülkeler ve bölgeler arasındaki iş birliğini artırmak, paydaşlar, kaynaklar ve politikalar arasındaki parçalanmışlığı aşmak
• Sosyal ve beşeri bilimler, mühendislik ve matematik alanlarında disiplinler arası araştırma iş birlikleri kurmak
• Uyum önlemlerinin maliyet ve faydalarını, özellikle döngüsel ekonomi süreçlerini öne çıkaran tutarlı bir yöntemle ölçmek
• İklim değişikliğinin mirasa etkisini izlemek ve öngörmek için yenilikçi teknolojilerden ve risk yönetimi modellerinden yararlanmak
• Kültürel mirası iklim ve çevre düzenlemelerinin, politikalarının ve uyum stratejilerinin ana akımına taşımak
• İklim değişikliğinden etkilenen topluluklarda toplumsal uyumu ve Avrupa aidiyet duygusunu güçlendirecek politika önerileri geliştirmek

Girişim, Avrupa Yeşil Mutabakatı’na, Kültürel Miras için Avrupa Eylem Çerçevesi’ne ve BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na katkı sunacak.

Araştırma gündemi topluluktan geliyor

Ortaklığın faaliyetleri, 2023’ten bu yana ARCHE projesi kapsamında geliştirilen Stratejik Araştırma ve İnovasyon Gündemi’ni (SRIA) izleyecek. Gündem; halka açık çalıştaylar, istişareler ve ortaklarla yapılan geri bildirim turlarıyla şekilleniyor. Yedi araştırma ve inovasyon ilkesine dayanan belge üç öncelikli alan tanımlıyor: kültürel miras ve çevre, kültürel miras ve toplum, kültürel miras ve yönetim. Üç çapraz tema da bunlara eşlik ediyor: iletişim, eğitim ve kamu katılımı; bilim, teknoloji ve inovasyon; bilim, politika ve toplum arayüzü.

Kültürel Miras İçin Gelecek Planları

Ortaklık, on yıl boyunca ülkeler arası ortak araştırma çağrıları açacak. Çağrılara kapasite geliştirme, etki izleme ve ağ kurma faaliyetleri eşlik edecek. Avrupa Ortaklıkları, büyük toplumsal sorunları araştırmacıların yanı sıra profesyonelleri, kamu yönetimini ve sivil toplumu da içeren uluslararası projelerle çözmeyi amaçlıyor. RCH, bu modelin kültürel miras alanındaki örneği. Miras, restorasyon bütçelerinin ötesine geçerek iklim politikasının doğrudan paydaşı oluyor. Çağrıların hangi konulara odaklanacağı, miras, yaratıcı sektörler ve kültür politikası alanında çalışan kurumlar için belirleyici olacak.

Kaynak: Avrupa Komisyonu, Araştırma ve Yenilik Genel Müdürlüğü, 29 Eylül 2026