30. İstanbul Tiyatro Festivali, Hafızayı Sahneye Taşıyor

İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV) düzenlediği İstanbul Tiyatro Festivali, 22 Ekim – 3 Aralık tarihleri arasında 30. kez perdelerini açıyor. Mehmet Birkiye küratörlüğündeki festival, Türkiye’den ve yurtdışından 17 tiyatro, performans ve dans gösterisini İstanbul’un iki yakasındaki 17 farklı mekânda buluşturuyor. Koç Holding Enerji Grubu şirketleri Aygaz, Entek, Opet ve Tüpraş’ın eş sponsorluğunda gerçekleşen festival, Birkiye’nin küratör olarak son yılına da işaret ediyor; görev, önümüzdeki dönemde Naz Erayda ile birlikte devralınacak.

Otuzuncu Yılın Merkezinde Hafıza Var

Bu yılki programın omurgasını oluşturan mesele, hafızanın nasıl kurulduğu ve kimin tarafından anlatıldığı sorusu etrafında şekilleniyor:

• Ve Ateş Bizi Tüketiyor — Murat Gülsoy’un romanından Mehmet Birkiye’nin sahneye taşıdığı yapım, kaybolan birini ararken kendini bulma yolculuğunu izliyor.
• Sanatçısı Belirsiz *İvi Buradaydı — 1964 sürgününden sonra kentin belleğinden silinen ressam İvi Stangali’yi adıyla geri çağırıyor.
• Bir Çeyiz Sözleşmesi — arşivden çıkan 129 yıllık bir senet, yazıldığı Yeniköy’deki kilisede yeniden okunuyor.
• En Son Neyi Unuttuğumu Hatırlamıyorum — Taldans, otuz yıl önce arşivlenmiş bir sahne çalışmasını bugünün bedenleriyle temas ettiriyor.

Dil ve iletişim de programın öne çıkan diğer ekseni. Marah Haj Hussein’in Dil Broblem Değil’i, işgal altında yaşayan bir ailenin ses kayıtlarından yola çıkarak anadilin kuşaktan kuşağa dönüşümünü konu ediniyor. Ramesh Meyyappan ve George Mann’ın Veda Ritüeli’nde doğuştan sağır bir adam, işaret dilini hiç öğrenmemiş babasının ardından ona kendi ritüeliyle veda ediyor. Caroline Guiela Nguyen’in yazıp yönettiği açılış oyunu Lacrima ise Fransızca, Tamilce, İngilizce ve Fransız işaret dilinde, Paris’teki bir modaevinden Mumbai’deki nakış atölyelerine uzanan bir emek zincirini açığa çıkarıyor.

Savaştan Sosyal Medyaya: Güncelin İzinde

Festival sahnesindeki meseleler, farklı coğrafyalardan bugüne uzanarak güncel karşılıklar buluyor. Dmitry Krymov’un Rusya-Ukrayna savaşının gölgesinde kaleme aldığı Requiem, Suzie Miller’ın yazdığı, bir kadının özel hayatının bir hashtag’e dönüşmesini konu alan Anna K., J.M. Coetzee uyarlaması Elizabeth Costello ve Yeşim Özsoy’un Aksak Deliryum’u bu hattı örüyor. Kadın üretimi ve bakış açısı, altı yıldır Odeabank’ın tema sponsorluğunda sürdürülen “Bu İşte Bir Kadın Var” başlığı altında programın farklı noktalarında görünürlük kazanıyor; bu yılki seçkide Yngvild Aspeli’nin kukla uyarlaması Bir Bebek Evi öne çıkıyor.

Uzun bir aranın ardından festivale dönen Nederlands Dans Theater, NDT 2 bünyesinde farklı kuşaklardan koreografların işlerini bir araya getiriyor. Otuzuncu festivale özel sipariş edilen Rüzgâr Ağacı, İstanbul Devlet Opera ve Balesi işbirliğiyle MDTistanbul dansçıları tarafından sahneleniyor. Kentle kurulan ilişki, festivalin şehre yayılan yapımlarında sürüyor: beşinci yılına giren İstanbul Mon Amour, bu kez Aşk > Nefret < Aşk alt başlığıyla Kadıköy’e uğruyor; Reşad Ekrem Koçu uyarlamaları serisi Silahşör Kızı Rabia Hanım ile devam ediyor. Festival, Birkiye’nin küratörlük görevindeki son yılında Oscar Wilde’ın Dorian Gray’in Portresi uyarlamasıyla 3 Aralık’ta kapanıyor.

Ödül Töreninde Tilbe Saran’a Onur

30. İstanbul Tiyatro Festivali’nin ödül töreni, 9 Eylül’de The Marmara Otel Taksim’de Salih Bademci’nin sunumuyla gerçekleşti. Festivalin Onur Ödülü, oyuncu Tilbe Saran’a verildi; Saran, 37 yıllık festival tarihiyle kurduğu kişisel bağı hafıza ve umut üzerinden anlattı. İKSV Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı, konuşmasında festivalin 1989’dan bugüne süregelen işbirliklerine ve genç sanatçı desteğine değindi; Koç Holding Enerji Grubu Başkanı Yağız Eyüboğlu ise 22 yıllık sponsorluk ilişkisini kültürel birikime yatırım olarak tanımladı.

Festival Artı: Ücretsiz Program

Bu yıl yeni bir çatı altında toplanan Festival Artı, eylül ayında başlıyor ve festival boyunca sürüyor:

• Söyleşiler ve ustalık sınıfları (Fernando Melo, Caroline Guiela Nguyen)
• Bellek Sahnesi buluşmaları
• Kitap Kulübü oturumları
• Sahne sanatlarına yönelik atölyeler
• Çocuklar için kukla atölyeleri (Alarko Holding katkısıyla)

Ayrıntılı program tiyatro.iksv.org adresinde yayında.

Bilet Satışı

Festival biletleri, Lale Kart üyeleri için kademeli ön satışın ardından 11 Eylül itibarıyla passo.com.tr, Passo mobil uygulaması ve Passo satış noktalarından genel satışa açıldı. Eczacıbaşı Genç Bilet kapsamında sınırlı sayıda öğrenci bileti 50 TL’den sunuluyor; engelli izleyiciler ve refakatçileri %50 indirimden yararlanabiliyor.