BİROY Başkanı Renan Bilek, başlangıçta üyelerin internet sitesi üzerinden kendi bilgilerine ulaşabilmesini hedeflediklerini belirterek, süreç içinde kapsamlı bir dijital altyapının ortaya çıktığını ifade etti. Bilek, “Üyelerimizin internet sitemiz üzerinden giriş yaparak kendilerine ait tüm bilgi ve verilere ulaşabilmesi düşüncesiyle başladığımız proje bizi ciddi bir dijital dönüşüme götürdü. ‘Bu da olsun, şu da olsun’ derken iş oldukça gelişti. Tüm verilerimizi dijital ortama aktardık. Eskiden bütün evraklarımız kâğıt üzerindeydi. Artık olası bir talihsizliğe karşı hazırlıklıyız. Üyelerimizin kendileri hakkındaki tüm verilere ulaşabilecekleri bir üye paneli oluşturduk. Üye panelini hazırlarken tüm kontrol ve veri akışının dijital ortam üzerinden yürütüldüğü bir yönetim paneline ihtiyaç duyduk. Hazır sistemleşirken Birliğimizin idari işlerini de dijital platformumuza taşımaya karar verdik. Şu anda ofiste üç kişilik bir ekiple çalışıyoruz. Yakın zamanda büyüyeceğimizi öngörüyoruz. Bugünden hazırlıklı olmak istiyoruz.” ifadelerini kullandı.

Sinema telifi için lisans görüşmeleri sürüyor

BİROY Başkanı Renan Bilek, aynı kanun kapsamında faaliyet gösteren müzik meslek birliklerinin telif toplayabildiğini, buna karşın sinema meslek birliklerinin Türkiye’de hâlâ bu hakkı kullanamamasını “utanç verici” olarak nitelendirdi. Müzik ve sinema endüstrisinin farklı olduğu yönündeki değerlendirmeleri “algı oyunu” ve “manipülasyon” olarak tanımlayan Bilek, bugüne kadar bu konuda içtihat oluşturacak davaların açılamamasında maddi imkânsızlıkların ve yeterli kararlılığın etkili olduğunu söyledi.

Bugün gelinen noktada tablonun değiştiğini belirten Bilek, Türkiye’de Sinema telifi toplamak amacıyla çeşitli kurum ve kuruluşlarla ciddi görüşmeler yürüttüklerini açıkladı. Bilek, “Tezimizi anlattığımızda ikna oluyorlar. Yakında güzel haberlerimiz olacağını düşünüyorum. Her kurum ve kuruluş için bir an önce meslek birlikleriyle lisans anlaşması yapmak kendi yararlarına olacaktır. Bu davalar 10 yıl da sürse meslek birlikleri kazanacak. O zaman geriye dönük faizli ödemeler çok daha ağır bir yük oluşturacak.” dedi. Bilek, Türkiye’de telif meselesinin artık hukuki boyutun ötesinde ahlaki bir mesele hâline geldiğini vurguladı.

“2025 yılında üyelerimize 77 milyon TL telif ödemesi yaptık”

BİROY, 2025 yılında İspanya, İtalya, Kolombiya ve Şili’den gelen telif gelirleriyle üyelerine 77 milyon TL’nin üzerinde dağıtım gerçekleştirdi. Başkan Bilek, 2026 yılının üçüncü çeyreğine girilmeden önce Kolombiya ve Şili kaynaklı ödemelerle yaklaşık 27,2 milyon TL dağıtıldığını, yıl sonuna doğru İspanya ve İtalya’dan gelecek yeni telif ödemelerinin beklendiğini açıkladı.

Bilek, “Benim ülkemde, dünyanın yaklaşık 200 ülkesinde memleketini temsil eden sanatçıya Şili ve Kolombiya’nın bizlere verdiği kadar değer verilmiyor ve bu sanatçılar hak ettikleri telife ulaşamıyorsa; kamusundan özeline, kurumundan kuruluşuna herkes şapkasını önüne koyup bu ayıptaki payını düşünmeli ve gereken adımları atmalıdır.” ifadelerini kullandı.

BİROY’un geliştirdiği dijital altyapının Ağustos ayı sonunda üyelerin kullanımına açılması planlanıyor. Yeni sistem ve lisans sürecine ilişkin güncel gelişmelerin BİROY’un resmi internet sitesi üzerinden duyurulacağı bildirildi.

BİROY’dan Sinema Telifi İçin Tarihi Dijital Dönüşüm yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

2022’de başlayan proje sonucunda rapor haline getirilen veriler, sanatçıların %85’inin hanehalkı yıllık gelirinin 50.000 $’ın altında kaldığını, %62’sinin ise hiçbir acil durum birikimi olmadığını gösteriyor. Bu ekonomik prekarite sarmalında, New York merkezli Creatives Rebuild New York (CRNY) tarafından yürütülen 18 aylık garantili gelir programı ezber bozdu. Tam 2.400 sanatçıya her ay koşulsuz olarak sağlanan 1.000 $’lık destek, sanatçıların geliri güvenceye kavuştuğunda yaratıcı dünyada nelerin değişebileceğini somut ve sarsıcı verilerle gözler önüne seriyor. Sonuçlar, finansal güvenlik ağının tembellik yaratmadığını, aksine toplumsal ve sanatsal verimliliği katladığını kanıtlıyor.

Prekarite Sarmalından Özgür Üretime Geçiş

Sanatçıların ekonomik açıdan ne denli kırılgan bir zeminde hareket ettikleri uzun zamandır biliniyor. Araştırmaya katılan yaratıcıların %46’sı güvencesiz ve parça başı işlerde çalışarak hayatta kalmaya çalışıyor. CRNY’nin sağladığı aylık 1.000 $’lık düzenli kaynak ise bu tabloyu tamamen tersine çevirdi. Katılımcılar bu süreçte borçlarını hızla eritti; harcamaların %17’si doğrudan borç ödemeye giderken, bu ödemelerin %54’ünü kredi kartı borçları oluşturdu. Üstelik sanatçılar geçmiş döneme kıyasla her ay ortalama 150 $ daha fazla tasarruf yapmayı başardı. Maddi güvenceye kavuşan yaratıcıların %72’si daha önce cesaret edemedikleri yeni sanatsal mecraları ve teknikleri deneme fırsatı buldu.

Sanatçıların Geliri ve Zamanın Yeniden Dağıtımı

İktisatçı David Throsby’nin İş Tercihi Laboratuvar Modeli, sanatçıların temel geçim sınırları güvence altına alındığında zamanlarını hızla yaratıcı alanlara kaydırdıklarını savunur. CRNY projesinin akademik sonuçları, bu teoriyi pratik düzeyde kusursuz biçimde doğruladı. Aylık düzenli destek alan katılımcılar, sanat dışı işlerde harcadıkları süreyi haftalık ortalama 2.4 saat azaltırken, sanatsal üretim zamanlarını ise haftalık tam 3.9 saat artırdılar. Sanat dışı işlerden elde edilen yıllık kazançlar ortalama 3.680 $ azalsa da, toplam çalışma süresi düşmedi. Bu durum, sağlanan sanatçıların geliri sayesinde yaratıcıların zamanlarını ve emeklerini doğrudan toplumu besleyen sanatsal üretime yatırdıklarını gösteriyor.

Zihinsel Sağlık ve Toplumsal İyileşme

Ekonomik güvencesizliğin azaltılması yalnızca sanatsal üretkenliği artırmakla kalmıyor, aynı zamanda yaratıcıların ruhsal sağlıklarını da kökten iyileştiriyor. Program süresince katılımcıların “iyi bir mental sağlığa sahibim” deme oranı %17 artış gösterdi. En önemlisi, neredeyse her gün kaygılı ve endişeli hissetme oranı %28 azalırken; depresif, moralsiz ve umutsuz hissetme oranı ise %39 gibi çok keskin bir düşüş sergiledi. Düzenli ve sürdürülebilir olarak dağıtılan sanatçıların geliri, sadece bireysel refahı değil; çocuk, yaşlı ve hasta bakımı üstlenen %30’luk kesimin de aile içi ilişkilerini ve toplumsal dayanıklılığını doğrudan güçlendirdi. Sonuç olarak bu tarihi araştırma, sanatçıları desteklemenin lüks değil, toplumsal bir zorunluluk olduğunu gösteriyor.

Sanatçıların Gelir Güvencesi Olsa Yaratıcılığını Nasıl Etkiler? yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Grafik Sanatlar Bölümü geleceğin mesleklerine odaklanıyor

Program; görsel iletişim tasarımı, dijital görsel kültür, hareketli grafik, kullanıcı deneyimi, marka tasarımı, yayıncılık, yeni medya, yapay zekâ destekli tasarım araçları ve disiplinlerarası üretim gibi güncel alanları kapsayan kapsamlı bir eğitim sunacak. Bu yaklaşım, öğrencilerin teknoloji ile sanatsal üretimi bir araya getirebilen çok yönlü tasarımcılar olarak yetişmesini amaçlıyor. Gaziantep Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ayhan Özer, yapay zekâ ve dijital teknolojilerin görsel iletişim alanında yeni kariyer fırsatları oluşturduğunu belirterek bölümün sanat, tasarım, teknoloji ve araştırmayı aynı çatı altında buluşturacak şekilde yapılandırıldığını ifade etti. Özer, mezunların estetik bakış açısına sahip, dijital üretim süreçlerine hâkim ve uluslararası ölçekte rekabet edebilecek yetkinliklerle eğitimlerini tamamlayacağını vurguladı.

Yapay zekâ destekli eğitim modeli

Bölüm Başkanı Doç. Dr. Bayram Bozhüyük ise eğitim anlayışının çağdaş tasarım yaklaşımlarını temel aldığını belirtti. Bozhüyük, genç akademik kadroyla öğrencilerin özgün düşünme becerilerini geliştirmeyi, yapay zekâ ve dijital teknolojileri etik ilkeler doğrultusunda kullanmalarını sağlamayı hedeflediklerini söyledi. Gaziantep’in sanayi gücü, girişimcilik kültürü ve köklü kültürel mirasının eğitim sürecine önemli katkılar sunacağını da sözlerine ekledi. Grafik Sanatlar Bölümü, mezunlarına reklam ajanslarından medya kuruluşlarına, dijital tasarım stüdyolarından yayınevlerine, oyun ve animasyon sektöründen kullanıcı arayüzü tasarımına kadar geniş bir kariyer yelpazesi sunacak. Hareketli grafik üretimi, sosyal medya içerik tasarımı, kültür-sanat kurumları ve serbest tasarımcılık da mezunların çalışma alanları arasında yer alacak.

Gaziantep Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, son yıllarda gerçekleştirdiği akademik projeler, sergiler, bilimsel etkinlikler ve sektörel iş birlikleriyle sanat eğitimindeki gelişimini sürdürüyor. Grafik Sanatlar Bölümü ile bu birikimin daha geniş bir üretim ekosistemine taşınması hedeflenirken, yeni programın Gaziantep’in tasarım potansiyelini güçlendirmesi ve yaratıcı endüstrilere nitelikli profesyoneller kazandırması bekleniyor. Eğitim yolculuğuna başlayacak ilk öğrenciler, geleceğin tasarım dünyasında söz sahibi olacak yeni kuşağın temsilcileri arasında yer alacak.

Gaziantep’te Grafik Sanatlar Bölümü Açılıyor yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Açılış konuşmasında ETMK Başkanı Sertaç Ersayın, Dünya Tasarım Örgütü’nün her yıl belirlediği ortak tema sayesinde 29 Haziran’ın yalnızca bir kutlama günü olmadığını, dünyanın farklı ülkelerinde tasarım profesyonellerinin aynı başlık etrafında düşünerek deneyimlerini paylaştığı küresel bir buluşma niteliği taşıdığını söyledi. Bu yıl “Dayanıklılık” temasını Bilişim Vadisi iş birliğiyle hazırlanan program kapsamında farklı yönleriyle ele aldıklarını belirten Ersayın, Prof. Dr. Önder Küçükerman’ın tarihsel perspektif sunan konuşmasının ardından düzenlenen panelle konuya farklı bakış açıları kazandırmayı amaçladıklarını ifade etti.

Bilişim Vadisi Uluslararası İlişkiler Direktörü Sezen Güngör ise Dünya Endüstriyel Tasarım Günü’nün yalnızca bir meslek gününü kutlamanın ötesinde, tasarımın toplumları ve geleceği şekillendiren dönüştürücü rolünü birlikte değerlendirmek için önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti. Dünya Tasarım Örgütü’nün bu yıl belirlediği “Dayanıklılık” temasının, hızla değişen ekonomik, teknolojik ve toplumsal koşullar karşısında tasarımın stratejik önemini bir kez daha ortaya koyduğunu belirten Güngör, tasarımın farklı bakış açılarını, kurumları ve disiplinleri ortak hedefler etrafında buluşturan evrensel bir düşünme biçimi olduğuna dikkat çekti.

Güngör, Bilişim Vadisi’nin Dünya Tasarım Örgütü üyeliğinin, Türkiye’nin tasarım, teknoloji ve yaratıcı endüstriler alanındaki birikimini uluslararası platformlarla buluşturmak açısından önemli bir fırsat sunduğunu vurgulayarak, bu tür iş birliklerinin ortak üretim kültürünü güçlendirdiğini ve geleceğin çözümlerinin disiplinler arası diyalogla şekilleneceğini ifade etti.

Etkinlik kapsamında Dünya Tasarım Örgütü Başkanı Pradyuma Vyas’ın Dünya Endüstriyel Tasarım Günü’ne özel video mesajı katılımcılarla paylaşıldı.

Programın ana konuşmasını gerçekleştiren Prof. Dr. Önder Küçükerman, Türkiye’de endüstriyel tasarımın gelişim sürecini tarihsel bir perspektifle değerlendirdi. Sunumunda 1971 yılında Devlet Planlama Teşkilatı’nın sanayi politikaları kapsamında başlayan dönüşümü anlatan Küçükerman, Güzel Sanatlar Akademisi bünyesinde kurulan ilk Endüstri Tasarımı Bölümü’nün mesleğin kurumsallaşmasında belirleyici rol üstlendiğini vurguladı. Konuşmada eğitim anlayışının uygulama odaklı yapısına dikkat çekildi. Öğrencilerin gerçek üretim süreçleriyle buluşturulduğunu belirten Küçükerman, Avrupa’da edindiği deneyimlerin Türkiye’deki tasarım eğitimine önemli katkılar sunduğunu aktardı. İtalya’daki aile şirketlerinin tasarım kültürüyle oluşturduğu sürdürülebilir üretim modelini örnek gösterirken, Paşabahçe için geliştirilen Bahar Dalı serisinin uluslararası başarı elde ettiğini hatırlattı. Tofaş ve Chrysler projeleri de sanayi ile tasarım iş birliğinin güçlü örnekleri arasında yer aldı.

Toplumsal Dönüşümün Şekillenmesinde Güçlü Araç

Program kapsamında ETMK Başkanı Sertaç Ersayın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde ise Dr. Merve Özyurt, Seçil Arıkan, Levent Muslular ve Enes Can Erkoca konuşmacı olarak yer aldı. Panelde dayanıklılık, kapsayıcılık, gençlik, yenilikçilik ve toplumsal etki başlıkları farklı bakış açılarıyla değerlendirildi. Katılımcılar, tasarımın yalnızca ürün geliştirme süreçlerinde değil, toplumsal dönüşümün şekillenmesinde de güçlü bir araç olduğuna dikkat çekti.

Dünya Tasarım Örgütü’nün bu yıl belirlediği “Resilience” teması, değişen koşullara uyum sağlayabilme, belirsizlikler karşısında çözüm geliştirebilme ve geleceği planlayabilme yeteneğine odaklanıyor. Günümüzde endüstriyel tasarımın kurumların, kentlerin ve toplumların direnç kapasitesini artıran önemli bir disiplin olduğu vurgulandı.

Dünya Endüstriyel Tasarım Günü etkinlikleri ilgi gördü

Kutlamalar yalnızca İstanbul ile sınırlı kalmadı. Ankara’da ODTÜ ev sahipliğinde düzenlenen etkinliklerde “Dayanıklılık” temalı panel, mezuniyet proje sunumları, sergiler ve kokteyl programı gerçekleştirildi. Fuldende kurucusu Fulden Dehneli ile Endüstriyel Tasarımcılar Komisyonu ve Alt Tasarım Grubu üyeleri deneyimlerini katılımcılarla paylaşırken, farklı üniversitelerden mezun olan genç tasarımcılar projelerini sunarak meslek yaşamlarına güçlü bir başlangıç yaptı.

İzmir’de gerçekleştirilen “Re-Mapping Our Resilience” buluşması ile Santral İstanbul’daki etkinlikler de kutlamalara farklı perspektifler kazandırdı. Türkiye’nin farklı bölgelerinde eş zamanlı düzenlenen programlar, tasarımın ortak akıl, iş birliği ve sürdürülebilir kalkınma açısından taşıdığı değeri görünür hale getirdi. Dünya Endüstriyel Tasarım Günü, mesleğin geçmişten bugüne uzanan birikimini geleceğe taşıyan güçlü bir buluşma zemini oluştururken, Dünya Endüstriyel Tasarım Günü kapsamında verilen ortak mesaj, tasarımın geleceği şekillendiren temel disiplinlerden biri olmayı sürdüreceği yönünde oldu.

Dünya Endüstriyel Tasarım Gününde Dayanıklılık Vurgusu yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Yaratıcı Endüstri İçin Yapısal Sürtünmeleri Azaltmak

Söz konusu makasın açılması, kültürel ekosistemin çok sesliliğini tehdit eden en büyük unsurlar arasında gösteriliyor. Raporda, devasa kurumsal yapıların yapay zeka politikalarını ve risk yönetim kurullarını çoktan hayata geçirdiği ifade ediliyor. Buna karşın, kreatif KOBİ’lerin günlük operasyonel işleri yönetmekten yeni nesil yazılımları test edecek zamanı, nakit akışını ve insan kaynağını bulmakta zorlandığı vurgulanıyor. Adaptasyon süreci, basit bir yazılım tedariki olmaktan öte, ciddi bir değişim yönetimi gerektiriyor.

Müşteri cephesinde yaşanan tutarsız beklentiler de süreci zorlaştıran etkenlerden biri. Bazı küresel markalar yapay zeka kaynaklı maliyet düşüşlerini ve hızlanmayı talep ederken, diğer müşteriler telif hakkı ile veri güvenliği endişeleri nedeniyle sözleşmelere katı engeller koyuyor. Bu durum, üretim yapan ekipleri iki uç arasında sıkıştırıyor. Raporda öne çıkan vaka analizleri, kurumsal kapasitesi olan yapıların süreci nasıl yönettiğini gösteriyor. Örneğin ünlü animasyon stüdyosu Aardman, yapay zekayı yaratıcı zamanı artırma prensibiyle konumlandırarak güvenli ortamlarda denemeler yapıyor.

Mevcut kamu destek sistemlerinin, sektörün proje bazlı ve fikri mülkiyet odaklı doğasını tam olarak kavrayamadığı belirtiliyor. Teşvik programları genelde laboratuvar tabanlı teknolojik icatları desteklerken, sanat odaklı işletmelerin ihtiyacı olan iş akışı dönüşümünü kapsamakta yetersiz kalıyor. Bu noktada rapor, yapısal sürtünmeleri azaltmak için yapıcı yollara odaklanan sektör için koordineli bir yanıt önermektedir. Küresel ekosistemin dengeli büyümesi adına, hantal inovasyon fonları yerine iş akışı dönüşümünü destekleyen esnek mikro hibelerin sağlanması büyük önem taşıyor.

Geleceğe Doğru Güvenli Adımlar

Araştırma, sektör genelinde yapay zeka kullanımını körü körüne teşvik etmek yerine, pratik engelleri ortadan kaldırmanın önemini savunuyor. İşletmelerin kolayca entegre edebileceği yasal şablonlar, risk tipolojileri ve şeffaf iletişim rehberleri hazırlanması öncelikli çözümler arasında yer alıyor. Teknolojinin insanın özgünlüğünü ve zanaat değerini aşındıracağı korkusu, ancak bu tür koordineli adımlarla ve şeffaf yönetim modelleriyle aşılabilir.

Gelişmeler, yaratıcı endüstri paydaşlarının yapay zekayı dışarıdan izlemek yerine, süreci akıllıca kontrol etmeye odaklandığını gösteriyor. Sanatın ve tasarımın evrensel dilini teknolojik inovasyonla harmanlarken, her ölçekteki üreticinin adil şartlara sahip olması gerekiyor. Gelecek dönemde, bu entegrasyonu kurumsal kültürünün bir parçası haline getiren ve etik sınırları net çizen topluluklar adından söz ettirecek. Kültür sanat dünyasının vizyoner aktörleri, teknolojiyi bir tehdit biçimi değil, insani yaratıcılığa yeni alanlar açan güçlü bir yol arkadaşı olarak konumlandırmanın yollarını aramaya devam edecek.

Yapay Zeka ve Gelişen Teknolojiler – Kültür ve Yaratıcı Endüstrilerde Benimsenmesi Raporunun tamamını resmi web sitesinden inceleyebilirsiniz

Yapay Zeka ve Yaratıcı Endüstri Dengesi Nasıl Kurulacak? yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Spotify Türkiye Yerel Ekosisteme Yakınlaşıyor

Yeni ofis, şirketin sanatçılar, plak şirketleri, içerik üreticileri ve dinleyicilerle daha güçlü ilişkiler kurmasını hedefliyor. Bunun yanı sıra eğitim programları, sektör iş birlikleri ve yerel istihdam olanaklarının geliştirilmesi gibi çalışmaların da hız kazanması bekleniyor. Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, Spotify’ın Türkiye’deki yatırımlarını artırmasının ülkenin kültürel üretim kapasitesine duyulan güvenin göstergesi olduğunu belirtti. Yazgı, yerel sanatçıların görünürlüğünü artıracak projelerin ve kültür ekonomisine katkı sağlayacak yatırımların önemine dikkat çekti. Spotify MENAT+ Genel Müdürü Akshat Harbola ise Türkiye’nin hem kültürel hem de ticari açıdan dünyanın en dinamik müzik pazarlarından biri olduğunu ifade etti. Harbola, İstanbul’daki yeni merkezin sanatçılara, sektöre ve dinleyicilere yönelik uzun vadeli bağlılığın somut bir göstergesi olduğunu vurguladı.

Türk Müziği Küresel Ölçekte Güçleniyor

Platform verileri, Türkiye pazarındaki büyümenin dikkat çekici boyutlara ulaştığını ortaya koyuyor. Son beş yılda Türk müziği dinlenmeleri yüzde 200’ün üzerinde artış gösterirken, Spotify Türkiye Top 50 listesindeki şarkıların yüzde 90’dan fazlasını Türk sanatçılar oluşturuyor. Uluslararası tarafta da önemli bir yükseliş dikkat çekiyor. Türk sanatçılara ait eserlerin yurt dışındaki dinlenme sayıları son 11 yılda 70 kat artarken, yalnızca Nisan 2026’da Türkiye dışındaki yaklaşık 92,5 milyon tekil kullanıcı en az bir Türk sanatçının şarkısını dinledi.

Bu performans, Türkiye’yi Spotify’da İngilizce konuşulmayan ülkeler arasında en büyük 10 müzik pazarından biri konumuna taşıyor. İstanbul’daki yeni ofis yatırımıyla Spotify Türkiye, sanatçılar ve sektör paydaşlarıyla daha yakın çalışarak Türk müziğinin uluslararası görünürlüğünü artırmayı ve yaratıcı ekonomi içindeki etkisini büyütmeyi hedefliyor. Böylece Spotify Türkiye, yerel müzik ekosisteminin gelişiminde daha etkin bir rol üstlenmeye hazırlanıyor.

Spotify Türkiye İstanbul’daki Yeni Ofisini Açtı yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

GMK Çalıştayı yapay zekâ dönüşümünü masaya yatırdı

Etkinlik kapsamında oluşturulan beş farklı çalışma grubu, grafik tasarım alanında yaşanan güncel dönüşümü farklı başlıklar altında ele aldı. Katılımcılar, yapay zekânın sunduğu üretim kolaylıklarının yanında ortaya çıkardığı etik, mesleki ve eğitsel sorunları da değerlendirdi. Özellikle insan odaklı tasarım yaklaşımının korunması gerektiği vurgulanırken, uluslararası uygulama örnekleri ve farklı meslek örgütlerinin geliştirdiği modeller de katılımcılarla paylaşıldı. Çalıştayda öne çıkan başlıklardan biri de yükseköğretim ve tasarım eğitiminin geleceği oldu. Yapay zekâ araçlarının eğitim süreçlerine entegrasyonu, öğrencilerin tasarım becerilerinin gelişimi ve yaratıcı düşünme kapasitesi üzerindeki etkileri ayrıntılı biçimde tartışıldı. Katılımcılar, teknolojinin sağladığı verimlilikten yararlanılırken eleştirel düşünme, özgün fikir geliştirme ve tasarım metodolojisinin korunmasının büyük önem taşıdığı konusunda görüş birliğine vardı.

Yapay zekâ destekli araçlarla içerik üretiminin hız kazanmasının, görsel üretimde ciddi bir yoğunluk oluşturduğu da gündeme geldi. Bu durum karşısında tasarım disiplininin yalnızca estetik üretimden ibaret olmadığı; araştırma, stratejik planlama, problem çözme ve kullanıcı odaklı düşünme gibi temel yetkinliklerinin daha görünür hâle getirilmesi gerektiği ifade edildi. Katılımcılar ayrıca grafik tasarım mesleğine ilişkin toplumsal farkındalığın artırılması için yeni iletişim ve eğitim modelleri geliştirilmesi yönünde öneriler sundu.

2024 yılında başlatılan çalıştay serisiyle grafik tasarım mesleğinin güncel sorunlarını düzenli olarak değerlendirmeyi amaçlayan GMK, tema belirleme sürecinde katılımcı görüşlerine öncelik vermeyi sürdürüyor. İlk çalıştayda elde edilen bulgular, bu yıl yapay zekâ temasının seçilmesinde belirleyici rol oynadı. Böylece meslek alanının değişen ihtiyaçları doğrultusunda ortak akıl üretmeye dayalı bir tartışma zemini oluşturuldu. Bu yıl gerçekleştirilen GMK çalıştayı boyunca ortaya çıkan değerlendirmeler, öneriler ve çalışma gruplarının çıktıları önümüzdeki dönemde kapsamlı bir rapor hâline getirilecek. E-yayın olarak kamuoyuyla paylaşılması planlanan raporun, grafik tasarım alanında faaliyet gösteren profesyoneller, akademisyenler ve öğrenciler için önemli bir başvuru kaynağı oluşturması bekleniyor. Ayrıca GMK çalıştayı, yapay zekâ çağında tasarım mesleğinin geleceğine ilişkin ortak bir vizyon geliştirilmesine katkı sunan önemli bir platform olma niteliğini güçlendiriyor.

GMK Çalıştayı Yapay Zekâyı Tasarımla Buluşturdu yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

EIT Culture & Creativity CEO’su Anette Schaefer, dijital ve yeşil dönüşümün yalnızca teknolojiyle tamamlanamayacağını; tasarımın, kültürün ve insan odaklı inovasyonun bu süreçte köprü olması gerektiğini belirtiyor. İşte tam da bu yüzden, sunulan imkanlar sadece finansal bir destek değil, aynı zamanda geleceği tasarlama davetidir.

Sürdürülebilir Tekstil: 6 Milyon Euro Moda Fonu Detayları

Yaratıcı endüstrilerin en çok kaynak tüketen ancak dönüşüme en açık kollarından biri şüphesiz tekstildir. Bu farkındalıkla kurgulanan “NEB Academy | Fashion Shift” programı, toplam bütçenin önemli bir kısmını kapsıyor. Proje başına 500 bin euroya kadar destek sunan bu çağrı; bağımsız moda markalarını, tasarımcıları ve üreticileri bir araya getiren çok aktörlü konsorsiyumları hedefliyor.

Malzeme tedariğinden tasarıma, perakende çözümlerinden ileri dönüşüm süreçlerine kadar tüm değer zincirinde sürdürülebilir iş modellerini ölçeklendirmek isteyenler için bu hibe kaçırılmayacak bir fırsat. Sektörde köklü bir değişim yaratmak adına kurgulanan 6 milyon euro moda fonu, modanın geleceğini gezegenin sınırlarına saygılı ve estetik bir biçimde yeniden yazmaya kararlı.

Yaşam Alanlarını Kültür ve Eğitimle Dönüştürmek

Programın ikinci ayağı olan “NEB Academy | Skills Infrastructure” ise yaşadığımız alanları sadece binalardan ibaret görmeyen, onları kültürel pratiklerle şekillendiren bir vizyona sahip. Toplam 3.5 milyon euro bütçeli bu çağrı, proje başına 600 bin euroya kadar destek sağlayarak bölgeler arası iş birliklerini teşvik ediyor. Şehirleri tasarlayan profesyoneller, eğitimciler ve kamu kurumları; yerel dinamiklere uygun, hayat boyu öğrenme programları geliştirmek için bir araya gelecek. Çünkü daha yaşanabilir ve kapsayıcı bir çevre, yalnızca yeni malzemeler veya katı düzenlemelerle değil, ortak alanlarımızı şekillendiren insanların yeni beceriler kazanmasıyla mümkündür.

Başvuru Süreci ve Bilgi Günleri

Bu prestijli fonlardan yararlanacak projeler, Avrupa genelinde devasa bir networkün parçası olma şansını yakalayacak. Geleceği daha canlı, yaratıcı ve çevre dostu kılmak isteyen yenilikçiler için son başvuru tarihi 31 Ağustos 2026 olarak belirlendi. Süreç hakkında detaylı bilgi edinmek ve doğrudan ekiplere soru sormak isteyenler için haziran ve temmuz aylarında bilgilendirme oturumları düzenlenecek. Skills Infrastructure için 24 Haziran ve 10 Temmuz, Fashion Shift için ise 8 Temmuz 2026 tarihlerinde online oturumlar gerçekleştirilecek. Siz de yaratıcı endüstrilerin dönüştürücü gücüne inanıyor ve bu ekosistemde yer almak istiyorsanız, resmi duyuruları takip ederek yerinizi ayırtmayı unutmayın.

Detaylı bilgi için EIT Culture & Creativity resmi web sitesini inceleyebilirsiniz

EIT’den Döngüsel Moda İçin 6 Milyon Euro’luk Hibe yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Sektörün Ortak Aklı ve Vefa Dolu Bir Açılış

Kurultay, sektörün gelişimine ömrünü adayan Dr. Turhan Bozkurt’un anısına ithaf edilen özel bir video gösterimiyle başladı. Açılış konuşmasını yapan Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı ve IPA Yönetim Kurulu Üyesi Kenan Kocatürk, yayıncılık ekosisteminin teknolojinin etkisiyle kabuk değiştirdiğini belirtti. Kocatürk, “İçeriğin bu denli hızlı aktığı bir ortamda, doğru bilginin, güvenilir kaynakların ve nitelikli eserlerin taşıyıcısı olmaya devam etmek biz yayıncıların en temel sorumluluğudur” diyerek kurultayın vizyonunu çizdi. Uluslararası Yayıncılar Birliği (IPA) Başkanı Gvantsa Jobava da gönderdiği video mesajla küresel yayıncılık dünyasının dayanışma mesajını iletti.

Dijital Çağda Türkiye Yayıncılık Kurultayı ve Yeni Dinamikler

Etkinliğin ilk gününde, geleneksel okuma eyleminin sosyal bir paylaşıma dönüşmesini inceleyen “Yalnız Okumaktan Birlikte Yorumlamaya: Kitap Kulüpleri” paneli büyük ilgi gördü. Nazlı Berivan Ak moderatörlüğündeki oturumda Cem Alpan, Kübra Çiğdem İnal ve Buket Erol kitap topluluklarının yükselişini ele aldı. Hemen ardından düzenlenen “Algoritmalar Çağında Görünür Olmak” panelinde ise dijital reklam ajansı yöneticileri Zeynep Tekiner ve Fatih Çınay, veriye dayalı kitap tanıtımı ile dijital ortamlarda kitaba erişim stratejilerini paylaştı. E-ticaretin sektörel payını net bir biçimde gösteren “Kitap Satışında Yeni Pazar Dinamikleri: Trendyol Örneği” oturumunda ise Giray Bilican, yeni nesil pazar dinamiklerini aktardı.

İlk günün diğer dikkat çeken başlığı, Av. Haluk İnanıcı’nın yapay zekâ karşısında fikri mülkiyet haklarını tartıştığı sunumu oldu. Ayrıca BESAM temsilcileri Behçet Çelik ve Ümit Altaş yazar haklarını konuşurken, Young-Sung Hwang ise Güney Kore’deki küresel Webtoon sektörünün mevcut durumunu katılımcılarla paylaştı.

Yapay Zekâ, Azalan Tirajlar ve Okurun Yeni Adresi

Kurultayın ikinci günü, Gülgün Çarkoğlu moderatörlüğündeki “Yeniden Anlamlandırma Çağında Yapay Zekâ ve Kültürel Değişim” paneliyle açıldı. Onur Koç ve Akan Abdula, teknolojinin kültürel kodları nasıl yeniden yazdığını tartıştı. “Matbaadan Okura” başlıklı oturumda Oğuz Kemal Erkman, talep üzerine yerel baskı ve stoksuz dağıtım gibi dijital dönüşüm teknolojilerini sundu. Cem Erciyes’in yönettiği “Okur Nerede?” panelinde Saime Özdemir ve Melikşah Altuntaş dijital içerik üreticiliğinin okuma kültürüne etkilerini yorumladı. “Azalan Tirajlar, Değişen Dikkat Ekonomisi, Yeni Okuma Kültürü” panelinde ise Özgür Akın ve Osman Okçu, kısalan odaklanma sürelerine karşı yayıncılık stratejilerini masaya yatırdı. Kamu ve özel sektör iş birliklerinin incelendiği oturumun ardından, 12. Türkiye Yayıncılık Kurultayı ünlü yazar Ahmet Ümit’in ilham verici kapanış konuşmasıyla sona erdi. Sektör, geleceğe dair güçlü bir yol haritasıyla vizyonunu tazeledi.

Kitabın Geleceği, Türkiye Yayıncılık Kurultayı’nda Konuşuldu yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Dijitalleşme dalgası ve yeşil dönüşüm ekseninde şekillenen yeni iş güçleri, sektörün sürdürülebilir geleceğini inşa edecek temel, dinamik ve sarsılmaz sütunlar konumunda bulunuyor. Rapora göre kültürel girişimcilik, yarının dünyasını tasarlamak isteyen vizyoner liderler adına kıymetli bir enstrümana dönüşüyor. Sanatsal ekosistemin paydaşlarını ortak gelecek vizyonunda birleştiren döküman, yerel yönetimlerin ve politika yapıcıların omuzlarına büyük sorumluluklar yüklüyor. Uluslararası düzeyde stratejik planlamaların hız kazandığı günümüzde, tüm gözler bu küresel çağrıya kulak verecek yerel aktörlerin yakın zamanda atacağı somut adımlara çevrilmiş durumda.

UNESCO Raporunun Dört Ana Sütunu

UNESCO tarafından hazırlanan rapor, kültür endüstrilerindeki işgücü dönüşümünü ve kurumsal ihtiyaçları temelde dört ana sütun üzerinde kurguluyor. Araştırmanın ilk bölümü, küresel ölçekteki ekonomik büyüklüğü somut verilerle ortaya koyarken, mevcut istihdam biçimlerinin genel haritasını çıkarıyor. Bu bölümde, kültür alanında faaliyet gösteren bireylerin karşılaştığı sosyo-ekonomik koşullar ve güvencesiz çalışma modelleri istatistiksel göstergelerle detaylandırılıyor. Metnin ikinci ana bölümü, “İkiz Dönüşüm” olarak adlandırılan dijitalleşme ve yeşil beceriler konusuna odaklanıyor. Teknolojik gelişmelerin iş yapma biçimlerini nasıl dönüştürdüğü, yapay zeka entegrasyonu ve sürdürülebilirlik odaklı çevre dostu üretim pratikleri bu alanda geniş bir yer tutuyor. Sektör çalışanlarının gelecekte rekabetçi kalabilmeleri adına edinmeleri gereken disiplinler arası yetkinlikler, somut örnekler eşliğinde bu başlık altında inceleniyor.

Üçüncü bölüm, eğitim politikaları ile istihdam pazarı arasındaki yapısal uyumu mercek altına alıyor. Müfredatların güncel endüstriyel beklentileri karşılama düzeyi, mesleki eğitim kurumlarının karşı karşıya kaldığı eğitmen eksikliği ve geleneksel zanaatların korunması gibi kronik sorunlar bu kesitte derinlemesine analiz ediliyor. Resmi eğitim süreçlerinin dışındaki yaygın öğrenme kanallarının belgelendirilmesi hususu da bu bölümün can damarlarını oluşturuyor.

Dokümanın dördüncü ve son bölümü ise bölgesel dinamikleri, küresel iyi uygulama modellerini kapsıyor. Afrika’dan Asya-Pasifik’e kadar farklı coğrafyalarda hayata geçirilen stratejik eylem planları, yasal düzenlemeler ve teşvik sistemleri bu başlıkta derleniyor. Uluslararası iş birliklerinin artırılması, veri toplama mekanizmalarının standart hale getirilmesi ve bakanlıklar arası koordinasyonun güçlendirilmesi yönündeki somut tavsiyeler, raporun sonuç kısmını oluşturan stratejik yol haritasını tamamlıyor. Okuyucuyu sıkmayan, bilgi yoğunluğu yüksek bu mimari, yaratıcı ekosistemin geleceğine bütüncül bir perspektiften bakmayı kolaylaştırıyor.

Yaratıcı Endüstrilerin Beş Büyük Sınavı

UNESCO raporu, küresel kreatif ekosistemin mevcut durumunu anlamamızı sağlayan, adeta birer uyarı niteliğindeki beş temel bulguyu önümüze koyuyor. Bu saptamalar, sektörün büyüme potansiyeli barındıran alanları kadar acilen müdahale bekleyen yapısal kırılganlıklarını da somut göstergelerle belgeliyor. Birinci sırada, ekonomik büyüklük ile işgücü güvencesizliği arasındaki tezat dikkat çekiyor. Kültür endüstrileri dünya genelinde 50 milyon istihdam yaratıp küresel hasılanın yüzde 3,1’ini üretirken, çalışanların yüzde 40’ı asgari ücret sınırının altında gelir elde ediyor. İkinci kritik bulgu, “T-Tipi” beceri dönüşümü ihtiyacı olarak öne çıkıyor. Sektörde kalıcı olmak isteyen aktörlerin derin sanatsal uzmanlıklarını dijital okuryazarlık, yapay zeka entegrasyonu, telif hakları yönetimi ve ticari strateji yetkinlikleriyle birleştirmesi artık kaçınılmaz bir gereklilik haline geliyor.

Üçüncü tespit, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin karar alma mekanizmalarındaki çarpıcı boyutu oluyor. Sektördeki kadın istihdam oranı yüzde 48,1 gibi dengeli bir seviyede seyretmesine rağmen, kadınlar sinema ve yapımcılık gibi alanlardaki ana yönetim kademelerinde yüzde 7 ile yüzde 20 arasında değişen çok düşük oranlarla temsil ediliyor. Dördüncü sırada, “İkiz Dönüşüm” kapsamındaki yeşil beceriler yer alıyor. Film setlerinin, dijital yayıncılığın ve hızlı modanın karbon ayak izini azaltacak, sürdürülebilir üretim pratiklerine hakim işgücü talebi hızla artış gösteriyor.

Beşinci ve son kritik çıktı ise politika üretimi ile eğitim sistemleri arasındaki derin kopukluk olarak saptanıyor. İncelemeye katılan ülkelerin yüzde 70’inden fazlasında resmi bir kreatif endüstri stratejisi bulunuyor; fakat bu planlar mesleki eğitim kurumlarının eğitmen eksikliği, müfredat yetersizliği ve geleneksel zanaatların kaybolma riski gibi can alıcı sorunlarına kapsayıcı çözümler sunmakta zayıf kalıyor.

Yetenek Yönetiminde Yeni Paradigma

UNESCO tarafından sunulan veriler, kreatif endüstrilerin geleceğini şekillendirecek köklü bir yapısal dönüşümün sinyallerini veriyor. Küresel raporun ortaya koyduğu tablo, yaratıcı ekonominin konvansiyonel sınırları aşarak dijital ve sürdürülebilir bir eksene kaydığını kanıtlıyor. Bu süreçte başarıyı belirleyecek temel unsur, yeteneklerin doğru politikalarla ve bütüncül eğitim stratejileriyle desteklenmesi oluyor. Geleneksel iş modellerinin yerini alan esnek, proje bazlı çalışma biçimleri, beraberinde getirdiği güvencesizlik sorunlarıyla birlikte yeni bir kurumsal yapılanmayı zorunlu kılıyor. Gelecek projeksiyonlarında öne çıkan en belirgin dinamik, teknoloji ile sanatsal üretimin ortak ortaklığı oluyor. Yapay zeka uygulamaları, veri odaklı içerik geliştirme süreçleri ve genişletilmiş gerçeklik (XR) gibi alanlar, yaratıcı işgücünün temel enstrümanları haline geliyor. Bu durum, eğitim kurumlarının müfredatlarını hızla revize etmesini, teknik becerilerin yanına stratejik yönetim ve fikri mülkiyet hukuku gibi disiplinleri eklemesini gerektiriyor. Sektörün rekabet gücünü koruması, bu yeni nesil becerilerin işgücü piyasasına ne kadar hızlı entegre edileceğine bağlı görünüyor.

Diğer taraftan, çevre odaklı yeşil dönüşümün sektörel standartları yeniden belirleyeceği öngörülüyor. Üretim aşamalarında karbon ayak izinin düşürülmesi, döngüsel malzeme kullanımı ve sürdürülebilir set yönetimi gibi pratikler yakın gelecekte ticari birer zorunluluk kimliği kazanıyor. Rapor, ulusal düzeyde kültür, eğitim ve ekonomi bakanlıklarının ortak bir akılla hareket etmesinin, yapısal tıkanıklıkları aşmadaki önemini vurguluyor. Küresel düzeyde karşılaştırılabilir veri toplama mekanizmalarının kurulması, kayıt dışı istihdamın azaltılması ve toplumsal cinsiyet dengesinin karar mekanizmalarında tesis edilmesi, endüstrinin gelecekteki dayanıklılığını inşa edecek temel adımlar olarak stratejik takvimdeki yerini alıyor.

Raporun tamamını resmi web sitesinden inceleyebilirsiniz.

UNESCO Kreatif Endüstriler İşgücü Raporunu Paylaştı yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.