Yaratıcı İçerik Ekonomisi Küresel Pazarda Büyüyor

Paris Creator Week’de sunulan raporun en çarpıcı bulgusu gelirin dağılımında yatıyor. Sponsorluk ve ticari ortaklıklar küresel pazarın yüzde 49,8’ini oluşturuyor. İçerik üreticilerinin yayınlarına yerleşen reklamlar yüzde 22,7, ücretli abonelikler yüzde 13,8 pay alıyor. Reklamverenlerin 2026’da sektöre 172,8 milyar dolar aktarması bekleniyor; bu tutar toplam harcamanın yüzde 79,5’ine denk geliyor. Üreticilerin eline geçen pay ise 92,6 milyar dolar ve pazarın yüzde 42,6’sına karşılık geliyor.

Etkinliğin kurucu ortağı Marc Lesage-Moretti, eski bir Goldman Sachs yöneticisi ve internette Jokariz adıyla tanınan bir içerik üreticisi. Variety’ye konuşan Lesage-Moretti, büyümenin ana itici gücünün ticari ortaklıklar olduğunu söylüyor. Geleneksel medya ve reklam kanallarına ayrılan bütçeler içerik üreticilerine kayıyor. Lüks markalar kadar bankalar ve büyük şirketler de bu akışın içinde; bazı kurumlar finansal iletişimini üreticiler aracılığıyla yürütüyor. Ödeme şirketten üreticiye doğrudan gidiyor, platforma bir euro kalmıyor.

Fransa küresel bir merkez olma yolunda

Fransa’da sektör 2026 sonunda 10,1 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor. Artış 2025’e göre yüzde 23,7’ye denk geliyor ve 2030’da 24,3 milyar dolarlık bir hacim bekleniyor. Ülke, Birleşik Krallık ve Almanya’nın ardından Avrupa’nın üçüncü, dünyanın yedinci büyük pazarı.

• Almanya: 9,01 milyar dolarlık pazar hacmiyle liderliği elinde tutuyor.
• Birleşik Krallık: 8,94 milyar dolarlık değerle ikinci sıradan takibini sürdürüyor.
• Fransa: 8,14 milyar dolarlık büyüklüğü ve 227 bin kişilik istihdam gücüyle üçüncü büyük pazar konumunda bulunuyor.

Lesage-Moretti, üç yıl önce Fransa’da yaratıcı içerik ekonomisi kavramını anlatmaya başladığında karşısındakilerin bunu yatak odasında video çeken gençlerle özdeşleştirdiğini hatırlıyor. Bugün gazetecilerden insan kaynakları çalışanlarına yaklaşık 40 kişiyi istihdam eden dijital haber platformu HugoDécrypte, sektörün ne kadar profesyonelleştiğini gösteriyor.

Küçük Ölçekli Üreticilerin Ekonomik Gücü

Gözler büyük takipçili dijital ikonlara çevrilse de sistemin finansal omurgasını mikro ve nano üreticiler inşa ediyor. 10 bin ila 100 bin arasında takipçisi bulunan mikro üreticiler, oluşturdukları 14,9 milyar dolarlık gelirle kıtanın en büyük kaynağını temsil ediyor. Nano üreticiler ise 6,3 milyonluk profil sayısı ve yüksek etkileşim gücüyle dikkat çekiyor.

Yapay zekâ araçlarının hızlı entegrasyonu, dil sınırlarını kaldırarak üretimi kolaylaştırıyor. Avrupalı üreticilerin %69’u çeviri, altyazı ve dağıtım aşamalarında yapay zekadan yararlanıyor. Bu teknolojik altyapı, sektördeki şirket birleşmeleri ile satın almaları (M&A) ivmelendiriyor. Yatırımcılar, kuruculara bağlı riskleri yöneterek sürdürülebilir yeni nesil medya kuruluşları yaratmayı amaçlıyor.

Program, içerik üreticisi merkezli şirketlerin değerlemesine ve anahtar kişi riskine ayrılmış bir M&A hattı içeriyor. Anahtar kişi riski, bir şirketin bir kişiliğe fazla bağımlı olması anlamına geliyor. Lesage-Moretti’ye göre bu tür işletmelerin satılamayacağı düşünülüyordu, oysa Fransız podcast şirketi Legend, Belçikalı bir fondan 72 milyon euro değerlemeyle yatırım çekti. Tubefilter kurucusu Drew Baldwin ise sosyal platformlardaki üreticilerin kitleye sahip olmak yerine onu kiraladığını söylüyor. Ona göre kitleyle ilişkisini sahiplenen üreticiler yeni işler kuracak. Sidemen, Dhar Mann ve MrBeast gibi isimler ölçeklenebilen örnekler arasında; bu yapılar üretici pazarlaması bütçelerinin ötesinde gerçek medya bütçelerine erişebiliyor.

Sinema ve Geleneksel Medya ile Birleşen Gelecek

Üreticiler ile geleneksel medya arasındaki yakınlaşma sinemaya da uzanıyor. Fransız YouTuber Inoxtag’ın belgeseli Kaizen, MK2 salonlarında bir günde yaklaşık 300.000 bilet sattı ve aynı gün YouTube’da yayına girerek 40-50 milyon izlenmeye ulaştı. Banijay ve Mediawan gibi büyük yapım grupları ile TF1, Netflix ve Canal+ gibi yayıncılar da içerik üreticileriyle çalışma fırsatlarını inceliyor.

Paris, sektörün Cannes’ı olmak istiyor

Paris Creator Week’in büyümesi sektöre bakışın değiştiğini de gösteriyor. Katılımcı sayısı geçen yıl 4.000’di, bu yıl 8.000 kişiye kadar çıktı. Fuar alanı 200 metrekareden 1.000 metrekareye genişlerken YouTube 100 metrekarelik bir stantla organizasyonda yer aldı. Tüketiciye dönük içerik üretici fuarlarından farklı olarak etkinlik üreticilerini, platformları, markaları, ajansları ve yatırımcıları iş ortaklıkları için bir çatı yapı oluşturdu.

Yaratıcı İçerik Ekonomisi 5 Yılda 3 Kat Büyüdü yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Reklam azaldı, yayınlar ertelendi

Krizin görünür yüzü, dizilerin peş peşe yayından kaldırılması ve bölümlerin ertelenmesi oldu. Ekim sonu ve Kasım başında Muhtemel Aşk, Kızılcık Şerbeti, Haysiyet, Anne Yarısı, Tuzlu Kahve gibi birçok yapımın yeni bölümleri ekrana gelmedi. Kanallar yapımcılardan maliyet düşürmelerini isterken, oyunculardan ücret indirimi talepleri gündeme geldi. Kasım ayının ilk haftasında süreç yeni bir boyuta taşındı. Kanal yöneticileri ile yapımcıların bir araya geldiği toplantılarda dizi bütçelerinde yüzde 25 indirim talebi netleşti. Bazı diziler (Muhtemel Aşk ve Kızılcık Şerbeti gibi) yeniden ekrana dönse de genel belirsizlik sürüyor. Brand Week Istanbul’da konuşan Acun Ilıcalı, reklam gelirlerindeki düşüşün boyutunu “çok çok ciddi” diye nitelendirdi ve medya sektöründe genel bir türbülans yaşandığını belirtti.

“Çözüm oyuncu bütçelerini kısmak değil!”

Oyunculardan peş peşe açıklamalar geldi. İlker Aksum, “İstenmemeli, istenilirse de yapılmamalı” diyerek net bir tavır koydu. Özge Özpirinçci, “Bu sektör binlerce insanın ekmek teknesi. Sadece başrollerin indirim yapmasıyla çözülecek bir konu değil. Fedakârlık diye adlandırmayı da doğru bulmuyorum” ifadelerini kullandı. Hazar Ergüçlü, oyuncuların feragat etmesinin sorunu kökünden çözüp çözmeyeceğini sorgularken, “Daha büyük şeylerin etkisi var” dedi. Bergüzar Korel, sorumluluğun yalnızca oyunculara yüklenmesini haksızlık olarak nitelendirdi ve 150 dakikalık bölümlerin set ekipleri için adil olmadığını vurguladı. Atakan Özkaya ise “Kötü bir dönemden geçiyorsak herkes taşın altına elini koymalı ama muhatap biz değiliz, yapımcılar” şeklinde konuştu. Kaan Urgancıoğlu ve Asena Tuğal da set çalışanlarının durumuna dikkat çekerek benzer eleştirilerde bulundu.

Oyuncular Sendikası yayımladığı yazılı açıklamada sektördeki daralmayı anladıklarını belirterek, krizin faturasının yalnızca oyuncu ücretlerine kesilmesinin yapısal sorunları görmezden gelmek anlamına geldiğini savundu. Sendika, uzun bölüm süreleri, artan prodüksiyon maliyetleri, yurt dışı satış gelirlerinin adil paylaşımı, telif hakları, kelepçe sözleşmeler ve setlerdeki çalışma koşullarının birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Ücretlerin yapımcılarla karşılıklı anlaşma sonucunda belirlendiğini hatırlatan sendika, yüksek kaşeli başrolleri hedef göstermenin kalıcı bir çözüm üretmeyeceğini ifade etti.

İhracat odaklı model ve uzun bölümlerin gölgesi

Sektör kulislerinde ve kamuoyunda tartışılan daha derin teşhisler ise krizin sadece ekonomik olmadığını gösteriyor. Dizilerin artık öncelikle Türk seyircisi için değil, yurt dışı satış potansiyeli gözetilerek yazıldığı ve çekildiği görüşü yaygın. Senaryolar oluşturulurken ve kadrolar belirlenirken “MENA alır mı, Güney Amerika alır mı?” sorusu ön plana çıkıyor. Bu yaklaşım, aynı formüllerin ve klişe hikâyelerin sürekli tekrar edilmesine neden oluyor. Yüksek oyuncu kaşelerinin bir kısmı da bu uluslararası satış beklentisine dayanıyor. Ancak uluslararası alıcıların daha seçici hale gelmesi, fiyatların gerilemesi ve rakip ülkelerin güçlenmesi, bu modelin sınırlarına gelindiğini ortaya koyuyor.

Bir diğer kritik sorun ise bölüm sürelerinin aşırı uzaması. Bir zamanlar 90 dakikalık diziler “yersiz uzun” diye eleştirilirken, bugün 140-160 dakikaya ulaşan bölümler hem set ekiplerini tüketiyor hem de senaryo derinliğini ve oyunculuk kalitesini olumsuz etkiliyor. Her hafta bu kadar uzun bir hikâyeyi mantık hatalarından arındırılmış, güçlü reji ve oyunculukla desteklenmiş şekilde anlatmak neredeyse imkânsız hale geliyor. Bu durum, nitelikli seyirci kitlesinin ekrandan uzaklaşmasına yol açıyor. Reklamverenler de televizyondaki seyirci profilinin değiştiğini görerek bütçelerini hızla dijitale kaydırıyor.

Ekosisteme yayılan etki ve somut çıkış arayışları

Sektörde uzun süredir biriken yaratıcı tıkanma da krizi derinleştiriyor. Güvenli ve risk almayan hikâyelere sıkışılması, yeni yüzlere ve farklı anlatılara yeterince alan açılmaması, izleyiciyi yoruyor. Yıldız isimlerin bile tek başına izleyiciyi ekran başına bağlayamadığı gerçeği, salt oyuncu kaşelerine odaklanmanın yetersiz kaldığını gösteriyor.

Kasım ayı itibarıyla masadaki çözüm önerileri somutlaşmaya başladı. Bölüm sürelerinin 110 dakikaya sabitlenmesi, ikinci ekiplerin kaldırılması ve yüksek oyuncu ücretlerine tavan getirilmesi gibi adımlar tartışılıyor. Böylece hem maliyetlerin düşürülmesi hem de kalitenin artırılması hedefleniyor. Mevcut durumda kriz, yalnızca ekranlardaki dizi sayısını azaltmakla kalmıyor; sektörün tüm bileşenlerini etkiliyor. Reklam verenlerdeki küçülme, ilan gelirlerindeki düşüş ve uluslararası satış marjlarındaki erime bir araya gelince, dizi üretimi için sürdürülebilir bir model bulmak zorlaşıyor.

Sektörün önünde iki temel yol görünüyor: Kısa vadeli maliyet kesintileriyle idare etmek ya da üretim paradigmasını gözden geçirerek yerli seyirciye daha fazla odaklanmak, bölüm sürelerini kısaltmak ve kaliteyi yükseltmek. Reklam pastası toparlanmadan ve yapısal sorunlar çözülmeden kalıcı bir çıkış zor görünüyor. Türk dizileri hâlâ küresel izleyiciye ulaşıyor olsa da, iç pazardaki bu daralma hem istihdamı hem de yaratıcı üretimi tehdit ediyor.

Türk Dizi Sektöründe Kriz Derinleşiyor yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Görünmez Tehdit: Otosansür Her Yerde

Raporun ortaya koyduğu en çarpıcı bulgular arasında sektör genelinde yaygınlaşan otosansür olgusu öne çıkıyor. Yasal bir mahkeme kararı bulunmasa dahi yayınevleri veya yazarlar risk almamak adına eserleri henüz okurla buluşmadan değiştiriyor ya da tamamen rafa kaldırıyor. Beklentiye dayalı veya tepkisel biçimde gelişen bu tutum, ticari kaygılarla birleştiğinde metinlerin basılmasını engelliyor.

Çocukları Koruma Söylemi ve İdeolojik Engeller

Çalışmada dikkat çekilen bir diğer önemli unsur, çocukların korunmasına yönelik yasal çerçevenin sansür mekanizmalarına zemin hazırlamasıdır. LGBTQ+ temsili, cinsellik ve egemen ideolojik normlara meydan okuyan içerikler, çocuk koruma gerekçelerinin ardına gizlenerek kısıtlamalara maruz kalıyor. Bu durum, yayıncılık sektörünün karşı karşıya kaldığı en esnek ve istismara açık kısıtlama yöntemlerinden birini oluşturuyor.

Sektörün İncelendiği 4 Ana Gösterge

Çalışma, ülkeleri doğrudan sıralamak yerine yayıncılık ortamlarının detaylı değerlendirilebilmesi amacıyla dört tanısal mercek sunuyor:

• Hukuki Çevre: Resmi korumaların pratik gücü ve yasaların yayıncılara karşı koz olarak kullanılması.
• Siyasi İklim: Kutuplaşma ve kurumsal gücün gayriresmi kısıtlamalar yaratma potansiyeli.
• Yapısal Destekleyici Koşullar: Okuryazarlık oranları, dağıtım altyapısı ve pazar yoğunlaşması.
• Kağıt Üstündeki ve Fiili Özgürlük Arasındaki Fark: Yasal izinler ile pratik uygulanabilirlik arasındaki uçurum.

Okuma Kültürü ve Yapısal Şartlar

Sektörün ayakta kalabilmesi için yalnızca yasal güvenceler yeterli görülmüyor. Güçlü bir okur kitlesinin ve okuma kültürünün bulunmadığı coğrafyalarda yayın özgürlüğü kavramı somut bir anlam taşımakta zorlanıyor. Okuryazarlık oranlarının düşüklüğü ve dağıtım ağlarındaki zayıflıklar, yayıncılık çeşitliliğinin önündeki en büyük yapısal engeller arasında gösteriliyor.

Araştırmanın nihai değerlendirmesi, resmi korumaların zorunlu olduğunu ancak tek başına asla yeterli kalmadığını gösteriyor. Herhangi bir yayıncılık ortamını karakterize eden en temel değişken, yasal müsaade ile pratik uygulanabilirlik arasında giderek büyüyen mesafe olarak tanımlanıyor. Günümüzde sansür, resmi makamların yasaklama kararlarından ziyade pazar koşulları, stratejik davalar ve yayıncıların kendi iç hesaplaşmaları üzerinden işliyor.

Küresel ölçekte yayın özgürlüğü mücadelesi veren kurumlar, bu görünmez duvarları aşmak adına hukuki reformların yanı sıra bağımsız kurumsal altyapıların desteklenmesi ve okuma kültürünün bir demokrasi altyapısı olarak büyütülmesi gerektiğini vurguluyor.

Türkiye: Yasaklamadan önce tarif etmek

Türkiye bölümü, ülkeyi birikimli bir hukuki ve idari baskı ortamı olarak resmediyor. Sınır Tanımayan Gazeteciler’in 2026 endeksinde Türkiye 180 ülke arasında 163. sırada yer alıyor. Bir önceki yıl 159. sıradaydı. Freedom House 100 üzerinden 32 puan vererek ülkeyi “Not Free” kategorisine yerleştiriyor, V-Dem ise “seçimli otokrasi” olarak sınıflıyor. Hukuki zeminde Türk Ceza Kanunu’nun 299. maddesi, hakaret hükümleri ve Ekim 2022’de 7418 sayılı kanunla eklenen 217/A maddesi öne çıkıyor. Dezenformasyon suçu olarak bilinen bu madde bir ila üç yıl hapis öngörüyor ve rapora göre aynı yasal mimari gazeteciliğin yanı sıra yazarlara, yayıncılara ve kitapçılara da uygulanabiliyor.

Doğrudan müdahalenin başlıca aracı, Aile Bakanlığı’na bağlı Çocukları Müstehcen Yayınlardan Koruma Kurulu. Kurulun “müstehcen” ilan ettiği bir kitap kapalı, şeffaf olmayan bir zarfta satılıyor, kapağında görsel taşıyamıyor ve çocuklar için zararlı olduğunu belirten bir uyarı alıyor. Rapor, Türkiye Yayıncılar Birliği’nin 2020-21 dönemi verilerine dayanarak altı başlığın daha bu kapsama girdiğini ve 2018’den bu yana toplam sayının 24’e ulaştığını aktarıyor. Birçok kitapçı riske girmek istemediği için kitabı doğrudan raftan kaldırıyor.

Raporu asıl ayrıştıran nokta ise ikinci mekanizma. Aile Bakanlığı’nın 0-18 yaş için hazırladığı “çocuk dostu” kitap listesi 2.100’den fazla başlık içeriyor. Liste hiçbir kitabı açıkça yasaklamıyor, yalnızca neyin kabul edilebilir sayılacağını önceden tanımlıyor. Dışarıda kalan her şey ise belirsiz bir alana itiliyor ve yayıncılar bu alanda yön bulmayı, olası hoşnutsuzluğu öngörerek öğreniyor. Rapor, bu işleyişi yasaklama mekanizmasından ayrı bir araç olarak adlandırıyor ve “olumlu sansür” diyor. Yöntem, sapmayı cezalandırmak yerine ortodoksiyi inşa etmeye dayanıyor.

Öz sansür de bu iklimin doğal bir parçası. Rapora göre Türkiye’deki yayıncılar, herhangi bir makam talep etmeden el yazmalarını hukuki incelemeden geçiriyor. Türkiye Yayıncılar Birliği Uluslararası İlişkiler Müdürü Zeynep Atiker ile yapılan görüşmede, evrimden dine, LGBTİ+ konularından kadınlara dair başlıklara kadar pek çok alanın sorun yaratabildiği, herkesin sürekli parmak ucunda yürüdüğü anlatılıyor. Atiker’e göre durum yayıncılıkla sınırlı kalmıyor ve tüm kültür endüstrilerini ile bireyleri kapsıyor. Kürt ve Ermeni topluluklarının tarihsel travmalarına dokunan konular da yayıncıların kaçındığı başlıklar arasında.

Yargı süreçleri tabloyu tamamlıyor. Rapor, yirmi yılı aşkın süredir defalarca yargılanan Aram Yayınları’nı örnek gösteriyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2017’de yayınevinin eski sahibi Fatih Taş davasında Sözleşme’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine hükmetmişti. Son dava ise Kasım 2024’te Diyarbakır Kitap Fuarı’nda Aram standındaki kitaplara el konulmasıyla başladı. Ekonomik cephede de yük ağır: Lira’daki sert değer kaybı ve ithal kâğıda bağımlılık üretim maliyetlerini yükseltirken, Basın İlan Kurumu ve RTÜK gibi kurumlar rapora göre desteği yandaşlara yönlendirip eleştirel yayın organlarına ağır cezalar kesiyor. Sosyal medya linç kampanyaları ve bir kitap fuarında yayıncıya kurşun gönderilmesi gibi tehdit olayları da korku iklimini pekiştiriyor.

Raporun tamamını resmi web sitesinden inceleyebilirsiniz.

Yayın Özgürlüğünde Sansürcü Değişti, Öz Sansür Her Yerde yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

YEKON Masasında Kent, Mimari ve Hareketlilik Var

Oturumun başlığı “Kent, Mimari ve Hareketlilik: CreaTech ile Geleceğin Kolektif Yaşam ve Hareketlilik Alanları” oldu. Gündemde kamusal alan tasarımı, erişilebilirlik, yapay zekâ, dijital ikizler ve yeni iş birliği fırsatları yer aldı. Katılımcılar, tasarım, yaratıcılık ve teknolojinin kesiştiği noktada kentlerin nasıl daha kapsayıcı, akıcı ve yaşanabilir kılınabileceğini tartıştı. Kamusal alan, kentte yaşayan herkesin ortak sahnesi. Bu sahnenin tasarımı, mimariden görsel iletişime, ulaşımdan teknolojiye uzanan geniş bir üretim zincirine bağlı. CreaTech, yani yaratıcılık ile teknolojinin birleşimi, kentsel deneyimi baştan kurgulama potansiyeli taşıyor. Dijital ikizler bir kentin davranışını önceden görmeyi mümkün kılıyor, yapay zekâ ise hareketlilik planlamasına yeni araçlar sunuyor. Erişilebilirlik bu kurguda süs olarak kalmıyor, tasarımın başlangıç noktasına yerleşiyor. Veriyle beslenen bu yaklaşım, karar alıcılardan tasarımcılara kadar herkes için ortak bir dil kurma imkânı veriyor.

Yaratıcı Endüstriler Ortak Üretimde Buluşuyor

Yaratıcı Endüstriler Konseyi Derneği (YEKON) toplantısına ARED Açıkhava ve Endüstriyel Reklamcılar Derneği, Moda Tasarımcıları Derneği ve FilmYap Derneği gibi sektör kuruluşları katıldı. ARED’i 10. Dönem Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Göktürk, Moda Tasarımcıları Derneği’ni Başkan Yardımcısı Moda Tasarımcısı Niyazi Erdoğan, FİLMYAP Film ve Görsel Efekt Yapımcıları Derneği’ni Başkan Sami Dündar temsil etti. ARED cephesi, açıkhava ve endüstriyel reklam sektörünün kent kimliği, yönlendirme ve kamusal alanlardaki görsel iletişim birikiminin çalışmalara katkı sunacağını vurguladı. Moda Tasarımcıları Derneği ise modanın yaratıcı endüstriler içindeki güçlü konumuna ve disiplinler arası iş birliklerinin değerine dikkat çekti. Bu çeşitlilik, kente tek bir meslek penceresinden bakmanın sınırlarını görünür kılıyor.

Sektörler Arası İş Birliği İçin Yeni Zemin

Buluşma, farklı disiplinlerin aynı masada ortak akılla üretebileceğini gösterdi. YEKON, yaratıcı endüstriler ile teknoloji dünyasını yan yana getiren çalışmaları sürdürerek ekonomik ve toplumsal dönüşümde sektörün rolünü güçlendirmeyi hedefliyor. Ortak üretim kültürü bu çabanın merkezinde duruyor. Kent, mimari ve hareketlilik ekseninde atılan adımlar, yeni iş birliği modellerine zemin hazırlıyor. Sektörler birbirinin birikiminden beslendikçe kentler daha bütünlüklü, daha duyarlı ve daha yaratıcı çözümlere kavuşuyor.

4. YEKON Yuvarlak Masası Toplantısında Geleceğin Kentleri Tartışıldı yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Halkla İlişkiler Derneği (TÜHİD) 54 yılı aşkın süredir iletişim sektöründe faaliyet gösteriyor. Derneğin düzenlediği Altın Pusula Türkiye Halkla İlişkiler Ödülleri, bu yıl “Şimdi İz Bırakanların Zamanı” temasıyla sahiplerini buldu.

Programın Kurumsal Sorumluluk Kategorisi Sponsoru Trendyol oldu. Tören İGA İstanbul Havalimanı, Türk Telekom ve Yapı Kredi’nin destekleriyle gerçekleşti. BrandMap, halklailiskiler.com, DeepDeets, Faselis, Medya Takip Merkezi, ARPR İletişim, Idecon Grup İletişim ve İLTEK iletişim ve medya desteği verdi.

İpek Özgüden Özen: “Mesleğimizin stratejik rolü her zamankinden daha görünür”

Açılış konuşmasını yapan TÜHİD Yönetim Kurulu Başkanı İpek Özgüden Özen, sektörün bugün geldiği noktayı şöyle özetledi:

“Bugün mesleğimizin stratejik rolü her zamankinden daha görünür hale geldi. İtibarın korunmasından toplumsal fayda yaratmaya, sürdürülebilirlikten paydaş ilişkilerine kadar pek çok alanda halkla ilişkiler ve iletişim yönetimi, kurumların geleceğine yön veriyor. Türkiye’deki iletişimcilerin ulusal platformlarda olduğu kadar uluslararası arenada da takdir gören projelere imza atmasından gurur duyuyoruz. Altın Pusula da 24 yıldır bu değeri görünür kılıyor.”

Özen, Altın Pusula’nın bir fikrin toplumsal faydaya nasıl dönüştüğünü ve güçlü bir iletişim stratejisinin nasıl fark yarattığını ortaya koyduğunu belirtti. İyi iletişimin bugünü anlatmakla kalmayıp yarının dünyasında da iz bıraktığını söyleyen Özen, bu yıl “Şimdi İz Bırakanların Zamanı” diyerek iletişimin gücüyle fark yaratan ve geleceğe değer katan çalışmaları kutladıklarını ifade etti.

24’üncü Altın Pusula’da 300’e yakın proje yarıştı

Türkiye’deki kurumlara, iletişim ajanslarına ve genç iletişimcilere açık olan yarışmaya holdingler, ulusal ve uluslararası şirketler, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, iletişim ajansları ve üniversitelerden yoğun katılım oldu. Genç İletişimciler kategorisi dâhil 20 ana ve 29 alt kategoride 300’e yakın proje ödül için yarıştı.

Büyük Ödül, Jüri Özel Ödülleri ve kategori ödüllerinin yanında, iletişim dünyasının öncü isimleri adına verilen iki ödül bu yıl onuncu kez sahiplerini buldu: Betûl Mardin Geleceği Şekillendiren Kadın Liderler Ödülü ile Alâeddin Asna Kurumsal Sorumlulukta Tutarlılık ve Süreklilik Ödülü.

Ortak ödüller de programın parçası olmayı sürdürdü:

• UNDP Özel Ödülü, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) iş birliğiyle sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlayan projeleri ödüllendiriyor. Bu yıl 14. kez verildi.
• TÜHİD–KAGİDER 1e1 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ödülü, toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik çalışmaları destekliyor. 9. kez takdim edildi.
• SEDEFED Sivil Toplum Ödülü, TÜHİD ile Sektörel Dernekler Federasyonu (SEDEFED) iş birliğiyle sivil toplum kuruluşlarının çalışmalarını ve iş birliklerini görünür kılıyor. 5. kez verildi.

Büyük Ödül Anadolu Sigorta’nın

Altın Pusula Büyük Ödülü’nü Anadolu Sigorta’nın “Yüzyıllık İmza” projesi aldı. Proje, Kurumsal Yayınlar kategorisinde de ödüle layık görüldü.

Özel ödüller

• Betûl Mardin Geleceği Şekillendiren Kadın Liderler Ödülü: Son Milletler Ligi ve Avrupa Şampiyonu A Milli Kadın Voleybol Takımı
• Alâeddin Asna Kurumsal Sorumlulukta Tutarlılık ve Süreklilik Ödülü: “Abdi İbrahim Vakfı İyilik Evi” projesiyle Abdi İbrahim. Ödül, TÜHİD’in kurucusu Prof. Dr. Alâeddin Asna’nın mesleki değerlerini ve vizyonunu yaygınlaştırmak amacıyla veriliyor.
• UNDP Özel Ödülü: “Hayalet Ağ Avcıları: İhbardan Ekosistem Korumaya (From Net to Next)” projesiyle Deniz Yaşamını Koruma Derneği
• TÜHİD–KAGİDER 1e1 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ödülü: “L’Oréal Türkiye 50+ Tekno Kadın Guru Programı” ile L’Oréal Türkiye
• SEDEFED Sivil Toplum Ödülü: Sabri Ülker Gıda Araştırmaları Enstitüsü Vakfı. Mansiyon Ödülü’nü Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği aldı.
• Jüri Özel Ödülleri:
  • “Külliyede Ramazan” Etkinlikleri, T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
  • Girişimde Kadın Gücü, TÜRKONFED / HUB İletişim
  • DicleFest Projesi İletişimi, Eksim Holding / Lorbi PR İletişim ve İtibar Yönetimi

Altın Pusula, 24 yıldır iletişimin gücüyle iz bırakıyor

Türkiye’nin ilk halkla ilişkiler ödül programı olan Altın Pusula, 24 yıllık yolculuğunda sektörün gelişimine ve başarılı uygulamaların görünür olmasına katkı sağladı.

• 4 bin 300 proje, 650 seçici kurul üyesinin bilgi ve deneyimiyle değerlendirildi.
• 720 proje ödüle layık görüldü.
• 1.000’i aşkın öğrenci projesi yarıştı, 98 öğrenci projesi ödül kazandı.
• Yaklaşık 5 bin iletişim öğrencisinin sektöre hazırlanmasına katkı sağlandı.

Altın Pusula başarılı projeleri ödüllendirmenin yanı sıra mesleki birikimin paylaşılmasına, genç yeteneklerin desteklenmesine ve iyi uygulamaların yaygınlaşmasına da öncülük etti.

Kültür, sanat ve miras alanında öne çıkanlar

• Kurumsal Sorumluluk Kültür ve Sanat: Herkes İçin Sanat: Anadolu Sergileri, İş Sanat
• Kurumsal Sorumluluk Eğitim: PSM ATÖLYE, Zorlu Performans Sanatları Merkezi / PRO İletişim
• Sponsorluk İletişimi Kültür ve Sanat: Trendyol Sanat – Venedik Bienali Türkiye Pavyonu Sponsorluğu İletişimi, Trendyol / Lorbi PR
• Sponsorluk İletişimi Turizm: SANKO Holding Karkamış Antik Kenti Kazı Sponsorluğu ve “Fırat Kıyısında Hititlerin Karkamış’ı: Yeni Keşifler ve Yeni Katkılar” Sergisi
• Kurumsal Raporlar: OPET Tarihe Saygı Projesi 20. Yıl Etki Analizi, Opet Petrolcülük / MESE İletişim
• Dijital İletişim Mikro Site: İGA ART Hayri Karay Eseri Mikro Sitesi, İGA İstanbul Airport / POFLOW / Muse İstanbul Görsel Sanatlar
• Dijital İletişim Sosyal Medya İletişimi: Istanbul Airport Original Series, İGA İstanbul Airport / Flux Film / Muse İstanbul Görsel Sanatlar
• Yerel Yönetimler Turizm ve Kültürel Miras: Mysia Yolları – Doğa, Tarih ve Kültür Rotaları, Nilüfer Belediyesi
• Yerel Yönetimler Kent Markalaşması: Gaziantep’in Lezzet Mirası; Koruma, Tanıtma ve Yüceltme Yolculuğu, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi
• Uluslararası Proje/Kampanya: Gaziantep’in Avrupa Ödülü Yolculuğu, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi dört ayrı kategoride ödül aldı.

Kategori ödülleri

• Kurumsal İletişim: İş Vapur, Türkiye İş Bankası
• Gündem Yönetimi: Dünya kadınlar günü neden var?, Boyner Grup / Momentum İletişim
• Kurum İçi İletişim: Garanti BBVA 80. Yıl Kurum İçi İletişim ve Çalışan Deneyimi Programı, Garanti BBVA
• Kurumsal Sorumluluk
  • Çevre: Hayalet Ağ Avcıları: İhbardan Ekosistem Korumaya (From Net to Next), Deniz Yaşamını Koruma Derneği
  • Eğitim: PSM ATÖLYE, Zorlu Performans Sanatları Merkezi / PRO İletişim
  • Kültür ve Sanat: Herkes İçin Sanat: Anadolu Sergileri, İş Sanat
  • Sağlık: Abdi İbrahim Vakfı İyilik Evi, Abdi İbrahim
  • Tarım: Tarladan Şişeye Onarım Programı, Anadolu Efes / Excel İletişim
  • Spor: Dağ Gibi Arkanızdayız, Allianz / Medyaevi İletişim Danışmanlığı
  • Kategori Dışı: İkinci Hasat, Anadolu Efes / Excel İletişim
• Pazarlama İletişimi ve Bütünleşik Pazarlama: “Her Anında Daima Yanında”, HDI Sigorta / Tanıtımevi İtibar ve İletişim Yönetimi Danışmanlığı
• Kriz İletişimi: SAĞLIKLI ÇÖZÜM Sağlık İletişiminde Dijital Çözüm Modeli, T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü Sağlıklı Çözüm Birimi
• Etkinlik Yönetimi: Anadolu Efes EuroLeague Maçı Deneyimi İlk Kez Antalya’da, Anadolu Efes Spor Kulübü / Corendon / ON İletişim
• Dijital İletişim
  • Kriz İletişimi: Royal Canin UP Projesi, Royal Canin Türkiye / BG İletişim
  • Kurumsal Sorumluluk: Günışığı Projesi, Türk Telekom / Lorbi PR
  • Entegre İletişim Kampanyası: Ramazan’da Bizimle’sin Kampanyası, Besler Gıda / Lorbi PR
  • Topluluk İletişimi: ELF ile Motorcu Dediğin…, TotalEnergies Türkiye / MPR İletişim Danışmanlığı
  • Mikro Site: İGA ART Hayri Karay Eseri Mikro Sitesi, İGA İstanbul Airport / POFLOW / Muse İstanbul Görsel Sanatlar
  • Sosyal Medya İletişimi: Istanbul Airport Original Series, İGA İstanbul Airport / Flux Film / Muse İstanbul Görsel Sanatlar
  • Celebrity/Influencer Kullanımı: Yunus Yılmaz ile İyi Hikaye İyi Yemek TikTok dikey dizi projesi, Tavuk Dünyası / Glamly
  • Oyun: OGX Bond Protein Repair ile Saç İhanetlerine Taviz Yok!, Kenvue / Ogilvy
• En İyi ve Yaratıcı Uygulama Örnekleri: LCW Limitless, LC WAIKIKI / Desibel PR
• Sürdürülebilirlik İletişimi: FLO GROUP Şanlıurfa Yerel Kalkınma Projesi, FLO GROUP / Medyaevi İletişim Danışmanlığı
• Kamu Kuruluşları: Bilim Kafe, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
• Sponsorluk İletişimi
  • Eğitim: Bilinçli Adımlar Güvenli Yarınlar, Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı
  • Kültür ve Sanat: Trendyol Sanat – Venedik Bienali Türkiye Pavyonu Sponsorluğu İletişimi, Trendyol / Lorbi PR
  • Sağlık: Taşıdığımız Hikayeler Obezitenin Görünmeyen Yüzü Üniversiteler Arası Kısa Film Yarışması, Türkiye Obezite Araştırma Derneği / CPP Health / RGB İstanbul
  • Spor: Vodafone Türkiye Kadın Voleybol Sponsorluğu, Vodafone Türkiye / Medyaevi İletişim
  • Turizm: SANKO Holding Karkamış Antik Kenti Kazı Sponsorluğu ve “Fırat Kıyısında Hititlerin Karkamış’ı: Yeni Keşifler ve Yeni Katkılar” Sergisi, SANKO Holding
• Kurumsal Raporlar: OPET Tarihe Saygı Projesi 20. Yıl Etki Analizi, Opet Petrolcülük / MESE İletişim
• Kurumsal Yayınlar: Yüzyıllık İmza, Anadolu Sigorta / Lobby İletişim
• Medya İlişkileri: Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı, Nisan’da Adana’da Derneği / Message İletişim
• Uluslararası Proje/Kampanya: Gaziantep’in Avrupa Ödülü Yolculuğu, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi
• Yerel Yönetimler
  • Sürdürülebilirlik: Her Damla Veride: Gaziantep’in Akıllı Su Güvenliği Modeli, GASKİ Genel Müdürlüğü
  • Akıllı Şehir Uygulamaları: Gaziantep için Sürdürülebilir ve Akıllı Ulaşım Strateji Planı (GAUS), Gaziantep Büyükşehir Belediyesi
  • Sosyal Hizmetler: Buğday Tanesi Protez Ortez Yapım ve Uygulama Merkezi, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi
  • Turizm ve Kültürel Miras: Mysia Yolları – Doğa, Tarih ve Kültür Rotaları, Nilüfer Belediyesi
  • Kent Markalaşması: Gaziantep’in Lezzet Mirası; Koruma, Tanıtma ve Yüceltme Yolculuğu, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi
• Doğal Afetlerde Risk, Kriz ve İletişim Yönetimi: Hatay’da Tarımsal Üretimde Onarıcı Dönüşüm Projesi, Türkiye İş Bankası / Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği
• Kategori Dışı Projeler: T.Life Dünyası Baht-ı Büs Etkinliği, Turkcell

Genç İletişimciler Ödülü

• AKRAN’DAŞIM, Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi
• Görünmeyen Hikayeler, Erciyes Üniversitesi İletişim Fakültesi
• Oyunun Ötesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi
• Gülme, Geçme!, Kadir Has Üniversitesi İletişim Fakültesi
• 10 SN Bir Hayat Değiştirir, Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi

Altın Pusula 24. Kez Sahiplerini Buldu yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Frankfurt fuar merkezinde hayata geçirilen mimari optimizasyonlar, salon düzenlemeleri ve küresel yerleşim stratejileri, ziyaretçilerin sektörler arasındaki geçişkenliği en verimli şekilde deneyimlemesini amaçlıyor. Üç fuarın birbiriyle eş zamanlı ve senkronize çalışan yapısı; zanaattan endüstriyel tasarıma, hobi ve sanatsal üretimden konaklama mimarisine, sezonluk dekoratif konseptlerden sofra kültürüne kadar devasa bir sektörel ekosistemi kapsıyor. Ziyaretçilerin ve alıcıların bu devasa alanda doğru odağı bulabilmesi adına kurgulanan Coexistence, Beloved Difference ve Home Sweet Home gibi özel trend sunumları, sektör profesyonellerine mağaza konseptlerinden ürün koleksiyonlarına kadar doğrudan uygulanabilir görsel ve stratejik çözümler sunuyor.

Geleceğin Tasarım Vizyonu: Ambiente, Creativeworld ve Christmasworld

Kökleri 1240 yılına dayanan 800 yıllık köklü bir fuarcılık mirasını temsil eden Messe Frankfurt, dünya genelinde düzenlediği 150 organizasyon ve Consumer Circle ağı bünyesindeki 30’dan fazla fuarla küresel tüketim ürünleri pazarının kalbinde yer alıyor. Organizasyonun 2027 edisyonu öncesinde, 28 Ocak 2027 tarihinde düzenlenecek olan Compass Talks oturumu, küresel pazar endeksleri ve güncel araştırma verileri ışığında iş, siyaset ve araştırma dünyasının önde gelen isimlerini fuardan bir gün önce Frankfurt’ta bir araya getirecek. Fuar alanının Doğu-Batı ekseninde iki kilometreye uzanan devasa yapısı, küresel tedarik ağlarının merkezi olan Salon 10 ve Salon 11’deki Global Sourcing bölümleriyle iş profesyonellerine benzersiz bir ticaret ölçeği sunuyor. Çin dışındaki en büyük uluslararası tedarik platformu niteliğindeki bu alanlar, Asya’dan Avrupa’ya, Afrika’dan Güney Amerika’ya kadar uzanan geniş katılımcı profiliyle farklı pazarlara doğrudan erişim olanağı yaratıyor. Ayrıca yıl boyunca sürdürülen Conzoom Solutions dijital platformu, pazar analizleri, veri akışı ve trend raporlarıyla işletmelerin stratejik kararlarını güçlü bir şekilde destekliyor.

Creativeworld 2027: Yaratıcılığın İlham Veren İş Platformu

Hobi, el sanatları ve sanat malzemeleri sektörünün dünyadaki en renkli B2B buluşma noktası olan Creativeworld, 2027 yılında “Supply the world’s imagination” mottosuyla ilham dağıtmaya devam ediyor. Sektörün en saygın platformlarından biri olan ve bu yıl 20. kuruluş yıldönümünü kutlayan Creative Impulse Award, yaratıcı alandaki en yenilikçi ürünleri taçlandırırken; üst düzey yöneticiler ile karar vericileri odak noktasına alan Executive Forum stratejik bir perspektif sunuyor. Fuar süresince öğle saatlerinde düzenlenen paneller, sosyal medya trendlerinin satışa dönüşmesinden dijital dönüşüme kadar perakende stratejilerini ayrıntılı biçimde masaya yatırıyor. Edding, Marabu, Creative Camp ve Tombow gibi sektör devi markaları yeniden fuar alanına kazandıran Creative Hub özel katılım stantları ve uygulamalı atölyelerin düzenlendiği Creative Academy, yaratıcı pazarın geleceğini şekillendiriyor.

• Creative Academy & Executive Forum: Sektörün geleceğine yön veren liderler, üreticiler ve karar alıcılar için stratejik pazar dinamiklerinin, dijitalleşmenin ve malzeme teknolojilerinin tartışılacağı üst düzey panel oturumları düzenlenecek.
• Creative Impulse Award: Bu yıl 20. kez dağıtılacak prestijli ödüllerle; hobi, zanaat ve sanat malzemeleri sektöründe çığır açan en yenilikçi ürünler, sürdürülebilir malzemeler ve konseptler tescillenecek.
• Creative Hub: Edding, Marabu, Tombow gibi sektörün dev küresel markalarının yanı sıra alana geri dönen üreticilerin yer alacağı özel kurgulanmış pavyon alanı, yaratıcı malzeme teknolojilerindeki son gelişmeleri profesyonellerle buluşturacak.

Ambiente 2027: Yaşam Tarzında Yeni Arayışlar ve Renk Trendleri

Masaüstü, mutfak, ev eşyaları, mobilya ve iç mekan tasarımının küresel amiral gemisi olan Ambiente, 2027 edisyonunda sektörün değişen yaşam biçimlerine ve dinamiklerine yanıt veren yenilikçi yapısal dönüşümlerle öne çıkıyor. Ambiente cephesinde Salon 12.1’de ilk kez bir araya getirilen Table Select ve HoReCa (Otel, Restoran, Kafe) alanları, sofra kültürü ile ağırlama sektörünün öncü markalarını tek bir çatı altında buluşturuyor. Sofra düzeninden mutfak ekipmanlarına, Front of House ve Back of House çözümleri canlı pişirme gösterileriyle Galleria 1’de sergileniyor. Salon 3.1’de konumlanan Interior Looks alanı ve World Architects iş birliğiyle hayata geçirilen Design Encounters matchmaking programı, mimari projeleri perakende dünyasıyla buluşturuyor. Fuarın bu yılki Ambiente Tasarımcısı seçilen Hollandalı RAW Color stüdyosu ise renklerin ve materyallerin etkileşimini Interior Design & Architecture Hub alanında sergiliyor. Özel olarak kurgulanan trend alanları ve çeyrek asırdır genç yetenekleri destekleyen Talents programı, yükselen tasarımcılara uluslararası markalarla aynı sahnede yer alma fırsatı tanıyor.

• Dining & HoReCa Entegrasyonu (Salon 12.1): Masaüstü (Tabletop) ürün grupları ile otel, restoran ve catering (HoReCa) sektörüne yönelik çözümler ilk kez aynı salonda bir arada sergilenecek.
• Back of House Vurgusu: Mimaride ve gastronomi operasyonlarında estetiği öne çıkaran “Front of House” (servis ve masaüstü) çözümlerinin yanı sıra, şeflerin ve mutfak profesyonellerinin arka plandaki tüm teknik, operasyonel ihtiyaçlarına yanıt veren “Back of House” mutfak ekipmanları ve teknolojileri detaylıca sergilenecek. Ayrıca Gallerie 1 alanında kurulacak Ambiente Kitchen canlı yemek şovları ve pratik ekipman gösterimleriyle dinamik bir deneyim alanı yaratacak.
• Living ve Contract Business: Değişen gayrimenkul ve konaklama trendleri doğrultusunda perakende ev dekorasyonunun yanı sıra; otel, restoran, ticari mekan ve mimari projelere yönelik sözleşmeli iç mimari (Contract Business / Ambiente Project) alanındaki katılım ve ürün çeşitliliği belirgin biçimde güçlendiriliyor.
• Design Encounters & Talents: Mimarlar, iç mimarlar ve uluslararası üreticiler arasında küratörlü bir eşleştirme sağlayan “Design Encounters” programı sektörel iş birliklerini hızlandırırken; 25. yılını geride bırakan “Ambiente Talents” programı genç bağımsız tasarımcıların özgün fikirlerini dev markalarla aynı hizada sergilemelerine olanak tanıyor. Ambiente 2027’nin resmi tasarımcısı ise malzeme, doku ve renk disiplinlerini deneysel bir yaklaşımla harmanlayan dünyaca ünlü tasarım stüdyosu Raw Color olarak açıklandı.

Christmasworld 2027: Kutlama Kültürü ve Sezonsal Işıltı

Sezonsal dekorasyonun büyüleyici dünyasını ticari fırsatlara dönüştüren Christmasworld, “Always Amazing” mottosuyla yılın tüm özel günlerine yönelik konseptleri sergiliyor. Yılbaşı, Paskalya, Sevgililer Günü, Cadılar Bayramı ve Anneler Günü gibi tüm kutlama dönemlerini kapsayan fuar, Salon 4.1’de ilk kez hayata geçirilen “Seasonal Gifts and Toys” (Sezonsal Hediyelik ve Oyuncaklar) kategorisiyle dikkat çekiyor. Pelüş oyuncaklardan ahşap dekoratif eşyalara ve model trenlere kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu yeni bölüm, Salon 4.2’deki Urban Gifts alanıyla mükemmel bir sinerji oluşturuyor. Öte yandan ünlü tasarımcılar Pascal ve Udy imzasını taşıyan Decoration Unlimited sunumu, Salon 6.2’de “Light up the moment” temasıyla vitrin ve perakende tasarımına ilham veren büyüleyici bir görsel şölen sunuyor. Salon 6’daki modernizasyon çalışmaları kapsamında Christmasworld Global Sourcing alanı ise Salon 10.2’ye taşınarak küresel tedarikçileri tek çatı altında birleştiriyor.

Kutlama, festival ve sezonluk dekorasyon dünyasının lider platformu Christmasworld, ürün gamını genişletiyor:

• Seasonal Gifts & Toys (Salon 4.1): Sezonluk hediyeliklerin yanı sıra pelüş oyuncaklar, model trenler ve geleneksel oyuncak grupları bu salonda konumlandırılıyor.
• Global Sourcing (Salon 10.2): Küresel tedarik bölümü, artan metrekare talebini karşılamak üzere Salon 10.2’ye taşınarak genişletildi.
• Decoration Unlimited (Salon 6.2): Tasarımcılar Rudi ve Pascal imzası taşıyan özel sunum alanı, 2027 yılında “Light up the Moment” temasıyla görsel düzenleme ve vitrin tasarımı fikirleri sunacak.

Organizasyon yalnızca fiziki fuar günleriyle sınırlı kalmayıp, yıl geneline yayılan bilgi akışı sağlayan platformlar da sunuyor. Fuarın hemen öncesinde gerçekleşecek Compass Talks panelleri ve güncel IFH pazar endeks verileri, küresel tüketim alışkanlıklarına dair analitik içgörüler sunacak. Yıl boyunca aktif olan Consum Solutions dijital platformu ve web seminerleri ise sektör temsilcilerinin pazar dinamiklerini yakından takip etmesine olanak tanıyacak.

Kreatif Dünyanın Kalbi Frankfurt’ta Atacak

Tasarım, zanaat, mimari, hobi ve görsel sanatlar gibi disiplinleri aynı çatı altında buluşturan Ambiente, Christmasworld ve Creativeworld, yalnızca ticari bir alışveriş alanı olmanın ötesinde küresel kreatif endüstrilerin dinamiklerini, malzeme teknolojilerini ve estetik eğilimlerini şekillendiren devasa bir ilham ekosistemi. Raw Color gibi yenilikçi tasarım stüdyolarının vizyonunu sahneye taşıyan özel yerleştirmelerden genç yetenekleri destekleyen Ambiente Talents programına, mimar ve iç mimarları üreticilerle buluşturan Design Encounters ağından hobi ve sanat malzemelerindeki çığır açan fikirleri ödüllendiren Creative Impulse Award’a kadar her detay, kreatif süreçlerin mutfağını beslemek üzere kurgulanıyor. Yaşam alanlarından gastronomi mimarisine, endüstriyel tasarımdan sanatsal üretime ve perakendedeki görsel düzenleme sanatına kadar geniş bir spektruma dokunan organizasyon, yaratıcı fikirlerin endüstriyel üretime ve küresel pazarlara dönüşmesinde katalizör görevi görüyor.

Kreatif Tasarım ve Ticaretin Rotası Ambiente, Creativeworld ve Christmasworld’de yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Tarife; içerik üretiminden küratoryal hizmetlere, danışmanlıktan podcast yapımına kadar geniş bir çalışma alanını kapsıyor. Dergi, gazete ve dijital mecralar için hazırlanan 500 kelimeye kadar bir eleştiri, yazı ya da röportaj 7.500 TL’den başlıyor. 2.500 kelimeye kadar bir katalog metni için 45.000 TL, katalog röportajı için 30.000 TL öneriliyor. Sanatçı monografisi ile kitap ve katalog gibi editoryal çalışmalarda tutar 250.000 TL’ye çıkıyor. Küratoryal hizmetlerde ücret, işin yapıldığı kurumun ölçeğiyle birlikte büyüyor. İnisiyatif ve bağımsız mekânlarda 100.000 TL, galerilerde 300.000 TL, orta ölçekli kurumlar, enstitüler ve kamu kurumlarında 450.000 TL, bienal, müze ve festivallerde ise 750.000 TL isteniyor.

Danışmanlık tarafında proje yönetimi ve araştırma için aylık 130.000 TL belirlenmiş. En fazla üç ay süren projelerde fikir üretimi ve konsept geliştirme 160.000 TL, proje yazımı ve başvuru süreci 200.000 TL. Konuşmacılık, günlük jüri üyeliği, iki saate kadar süren atölye, çalıştay ve dersler, podcast bölümleri, sergi turları ve moderasyon aynı tutarda buluşuyor: 30.000 TL. Podcast kaleminde prodüksiyondan doğacak ek masraflar bu rakamın üzerine ayrıca ekleniyor.

Taban fiyat net kalıyor

AICA Türkiye, listedeki tutarları üyelerin çalışmaları için önerilen asgari ücretler olarak tanımlıyor. Üyelerin basın, yayın, kültür ve sanat kurumlarıyla yapacağı anlaşmalarda bu değerlerin en az düzeyinde kalması bekleniyor. Rakamlar hizmet sağlayıcının net bedelini gösteriyor; vergi ve benzeri ticari bedeller bu tutarların dışında tutuluyor. Kurumlar, iş tanımına ve sürecin içeriğine göre farklı kurgular planlayabiliyor, taban fiyat ise net olarak korunuyor.

Tarife, bağımsız çalışan kültür emekçilerine ortak bir pazarlık zemini sunarken yayıncılar ve kurumlar için de bütçe planlamasında başvurulabilecek bir referans oluşturuyor. Podcast gibi yeni formatlara ayrı kalem tanımlanması, sektörün üretim biçimlerinin genişlediğini gösteriyor.

AICA Türkiye, 2026 İkinci Yarı Ücret Tarifesini Açıkladı yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

MIPCOM 2026’da Öne Çıkan Temalar

Bu yılın en çok konuşulan konuları netti: yapay zekâ, creator ekonomisi, vertical microdrama’lar ve markalı eğlence. İlk kez bir dijital içerik üretici olan Dhar Mann’ın açılış konuşması yapması, rüzgârın yönünü gösterdi. Mann, Hollywood stüdyolarıyla kurduğu ortaklıkları ve Los Angeles’taki Creator City vizyonunu paylaştı. Banijay Entertainment’ın Jeff Zucker ve Marco Bassetti ikilisi, All3Media birleşmesi sonrası dünyanın en büyük bağımsız prodüksiyon grubunun geleceğini anlattı. Netflix’in içerik şefi Bela Bajaria ise Variety Vanguard Ödülü’nü alırken küresel stratejilerini açıkladı.

YouTube’un genişletilmiş varlığı da dikkat çekiciydi. Platform yetkilileri, geleneksel yayıncılarla kurdukları ortaklıkları örneklerle anlattı. RTL ile “Cobra 11” üzerinden geliştirilen iş birliği, lineer televizyon ile dijitalin nasıl iç içe geçtiğini somutlaştırdı. Yeni başlatılan MIP AI Entertainment Forum ise oturumların en yoğun geçen bölümü oldu. Utopai Studios CEO’su Cecilia Shen’in “AI-Native Studio” keynote’u ayakta izlendi. Yapay zekânın üretimden lokalizasyona, hak yönetiminden dağıtıma kadar her aşamada nasıl kullanılabileceği masaya yatırıldı. Vertical ve microdrama formatları ise adeta bir patlama yaşadı. Mobil cihazlara özel kısa, seri anlatılar, artık deneysel olmaktan çıkıp ölçeklenebilir bir iş modeline dönüşüyor. Fox Entertainment’ın Kevin Hart’ın Hartbeat’iyle kurduğu vertical içerik ortaklığı, bu alandaki en somut adımlardan biriydi. Anthony E. Zuiker’in gerçek suç olaylarını saatler içinde sinematik hale getiren Cinemalistics platformu da heyecan yarattı.

Formatlar, Ülkeler ve İş Anlaşmaları

Unscripted tarafta ITV Studios’un “The Chase Around the World” gibi yeni formatları ilgi görürken, scripted alanda casus gerilimleri, dönem dramaları ve AI destekli bilimkurgu projeleri öne çıktı. Çin ve Asya stüdyolarının animasyon ve AI projeleri, İspanya’nın güçlü drama varlığı, Brezilya’nın Globo’sunun lisans anlaşmaları ve Türkiye’nin özel etkinlikleri pazarın çeşitliliğini yansıttı. BBC Studios’un Samsung TV Plus ile genişlettiği FAST kanal ortaklığı ise dağıtım modellerinin nasıl değiştiğini gösterdi.

Lucy Smith, 2027 edisyonunun 18-21 Ekim tarihlerinde yine Cannes’ta gerçekleşeceğini duyurdu. MIPCOM 2026, televizyonun sadece ekranlara içerik satmak olmadığını, aynı zamanda yeni izleyici kitlelerine, yeni finansman yollarına ve yeni yaratım biçimlerine açılmak zorunda olduğunu hatırlattı. Cannes’ın ışıltılı Croisette’sinde geçen dört gün, sektörün hem risklerini hem de heyecan verici olanaklarını bir arada sundu. Önümüzdeki yıl aynı sahilde yeniden buluşulacak; o zamana kadar AI’nın, dikey anlatıların ve dijital yaratıcıların sektörü ne kadar daha dönüştüreceğini birlikte göreceğiz.

MIPCOM 2026’da Türk Dizilerinin İzleri

Kültür ve Turizm Bakanlığı desteği ile İstanbul Ticaret Odası iş birliğinde kurulan Türkiye standı, MIPCOM’da Türk dizi sektörünü dünya sahnesine taşıdı. Dizi ihracatında dünyanın ilk üç ülkesi arasında yer alan Türkiye, yaklaşık 170 ülkede 1 milyara yakın izleyiciye ulaşan yapımlarıyla hem kültürel tanıtımına hem de turizmine önemli katkı sağlıyor. Kültür ve Turizm Bakanı Başdanışmanı Tayfun Topal, Türk dizilerinin farklı kültürlerden insanlara hitap ettiğini, oyuncuların global tanınırlığını ve izleyicilerin diziler aracılığıyla Türkçe öğrenmeye başladığını vurgulayarak, bu başarıda tüm sektör emeğinin altını çizdi. Aynı zamanda GoTürkiye çatısı altındaki kısa tanıtım dizilerinin milyarlarca gösterime ulaştığını ve destinasyonları hikâyelerin içine yerleştirerek turizm talebini güçlendirdiğini belirtti. Sinema Genel Müdürü Birol Güven ise Türk dizilerinin bir kar topundan çığa dönüşerek dünyanın her yerine yayıldığını ifade etti. ATV Genel Müdürü Ali Türkaslan ve Demirören Medya TV Grup Başkanı Murat Yancı’nın da katıldığı etkinlikte Türkiye standı, uluslararası yapımcılar, yayıncılar ve dijital platformlarla yoğun görüşmelere ev sahipliği yaparak yeni iş birliklerinin ve ihracat fırsatlarının kapısını aralıyor; Bakanlık da bu ivmeyi desteklemeye devam ederek Türk hikâyelerini daha geniş coğrafyalara taşımayı hedefliyor.

MIPCOM 2026 Cannes’ta Yeni Dönemi Başlattı yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Ağustos 2026 Film ve Reklam Setlerine Taban Ücret Tavsiyesi

Tablolar sinema ve dijital platform, TV dizisi ve reklam filmi projelerini ayrı ayrı ele alıyor. Rakamlar vergiler hariç. Sinema ve dizide haftalık ücretler hazırlık, çekim ve çekim sonrasını kapsıyor. Reklamda hazırlık haftalık, çekim günlük ücretlendiriliyor.

Sinemada sanat yönetmeni için haftalık taban ücret 81.150 TL, kostüm tasarımcısı için 72.450 TL, makyaj ve saç tasarımcıları için 62.070 TL. Dizide aynı pozisyonlar sırasıyla 75.460 TL, 67.380 TL ve 57.720 TL’den başlıyor. Reklam filmlerinde sanat yönetmeni hazırlıkta haftalık 74.250 TL, çekimde günlük 24.750 TL alıyor. Kostüm tasarımcısında bu rakamlar 66.290 TL ve 22.100 TL. En alt kademede, 2. ve üzeri yardımcılar için haftalık ücret sinemada 24.400 TL, dizi ve reklamda 24.150 TL.

Tablolardan öne çıkan koşullar şöyle:

• Başlangıç noktası 1-4 yıllık deneyim. 4. yıldan sonra her tam üç yılda bir kademe artışı geliyor ve her kademede önceki ücrete göre %14 artış talep edilebiliyor.
• Günlük çalışma süresi en fazla 11 saat (8+3). Resmi tatilde yazılı rıza şartıyla çalışılabiliyor ve günlük ücretin iki katı ödeniyor.
• Sinema ve reklam tablolarında ücretlerin en geç 20 gün içinde ödenmesi şartı yer alıyor.
• Dizilerde hazırlık aşamasında yarım hafta, çekim aşamasında bölüm başı ücret istenmesi kabul edilemez bulunuyor.
• Reklam filmlerinde PPM ile çekim günü arasında en az iki gün olmalı.

Taban Ücret Hesabının Zemini, Yaşam Maliyetine Dayanıyor

FST, taban ücretleri şu esasa göre hesaplıyor: En düşük ücret, bir yılda ortalama altı ay çalışıldığında bile, sendikaların açıkladığı tek başına yaşayan bir kişinin aylık yaşam maliyetinin altına inmemeli. Dernek, birimler arasında ortak bir taban ücret hesaplama yöntemi bulunmadığını hatırlatıyor ve bu nedenle diğer birimlerle ortak açıklama yapmadığını belirtiyor.

FST’ye göre diğer birimler ücretleri sendika aracılığıyla “…% ve üzeri” biçiminde duyuruyor. Dernek, bu yaklaşımın ücret denkliği konusunda uzlaşılmadan iyileştirme yapılmasından kaynaklandığını söylüyor. Bazı meslekler denklik gerekçesiyle zaman zaman daha yüksek oranlarda artış alıyor. Zamanla FST’nin ücretleri bazı mesleklerin gerisinde kalmış. Dernek, kendi ücret dengesini korumak için hesaplama yöntemine dayanarak yıl ortasında iyileştirme yapma ihtiyacı duyuyor. Ara dönem düzenlemelerine rağmen, yıl geneline bakıldığında açıklanan ücretler diğer meslek gruplarının belirlediği artış oranlarını aşmıyor.

Film, Dizi ve Reklam Sektörlerine Sözleşme Çağrısı

FST, üyelerine ve tüm sanat, kostüm, makyaj ve saç ekiplerine taban ücretin altında çalışmamalarını, her koşulda da iş sözleşmesi yapmalarını tavsiye ediyor. Dernek, başka bir birimin ilan ettiği ücrete bakarak bir “ücret artışı yarışı”nın içine girmek istemediğini de vurguluyor. Tablolar hesabın dayanağını açık şekilde ifade ederek, kademe artışını ve çalışma koşullarını aynı sayfada toplayan bir referans metin ortaya çıkıyor. Sendikaların açıkladığı tek kişilik yaşam maliyeti gibi kamuya açık bir göstergeye bağlanan yöntem, ücret tartışmasını tahminden veriye taşıyor. Birimler arası ortak bir hesaplama yöntemi geliştirilmediği sürece, meslek grupları arasındaki artış farkı sektörün gündeminde kalmaya aday.

Detayları Film ve Sahne Tasarım Ekipleri Derneği (FST) web sitesinden inceleyebilirsiniz.

FST’den Film ve Reklam Setlerine Taban Ücret Altında Çalışmama Çağrısı yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Program; öğrencilere, üniversite mezunlarına ve genç tasarımcılara kapısını açıyor. Seçilen isimler çalışmalarını 29 Ocak – 2 Şubat 2027 tarihleri arasında Frankfurt Fuar Alanı’nda, Ambiente’nin iç mekân tasarımı, konaklama ve proje işi alanındaki merkezi olan 3.1 No’lu Salon’daki Talents bölümünde sergileyecek. Ücretsiz sergi alanı, sektör, perakende ve medya temsilcileriyle doğrudan görüşme imkânı da pakete dahil. Fuar, son edisyonunda 160’tan fazla ülkeden katılımcı ağırladı; tasarımcılar çalışmalarını küresel bir ticaret kitlesine gösterme şansı buluyor.

Ambiente, programı tüketim ürünleri sektöründe kariyerine başlamak isteyen tasarımcılar için bir sıçrama tahtası olarak tanımlıyor. 25 yıllık geçmiş bu iddiayı destekliyor: programdan çıkan isimler bugün kendi stüdyolarını ve koleksiyonlarını yönetiyor.

25 yılın hikâyesi MAK’ta

Talents programı bu yıl 25. yaşını kutluyor. 2001’den bu yana genç tasarımcıların uluslararası tasarım endüstrisine adım atmasına eşlik eden program, çok sayıda ismin kendi stüdyosunu ve koleksiyonunu kurmasına zemin hazırladı. Bu isimler bugün Almanya’nın çok ötesinde tasarım manzarasına yön veriyor. Yıldönümü, Frankfurt RheinMain Dünya Tasarım Başkenti 2026 programı kapsamında Museum Angewandte Kunst’ta (MAK) özel bir sergiye dönüştü. Ambiente: 25 Years of Talents – Local Perspectives başlıklı sergi, 1 Eylül’de katılımcı tasarımcıların huzurunda açıldı ve 13 Eylül 2026’ya kadar sürdü. Ren-Main bölgesinden on eski Talents, seçili işlerini bu sergide bir araya getirdi.

Sergideki işlere, Dünya Tasarım Başkenti’nin ana teması olan “Demokrasi İçin Tasarım – Daha İyi Bir Yaşam İçin Atmosfer” etrafında kaleme alınmış kişisel metinler eşlik etti. Ambiente, MAK ve World Design Capital Frankfurt RheinMain 2026 iş birliğiyle Messe Frankfurt, uluslararası genç yetenek programını bölgesel tasarım sahnesiyle buluşturdu; tasarımcılar, kültür kurumları ve halk arasında bir değişim zemini yarattı.

Kimler başvurabilir?

• İç Mekân Tasarımı ile Sofra Ürünleri ve Aksesuar alanlarında yenilikçi konsept ve ürünler geliştiren öğrenciler,
• Üniversite mezunları ve genç tasarımcılar.

Ambiente Talents 2027 Başvuru süreci

Başvurular çevrim içi alınıyor. Adayların sisteme kayıt olması ve anlamlı proje ya da ürün fotoğrafları yüklemesi yeterli. Başvuru formuna talents.ambiente-application.com/registration adresinden ulaşılıyor. Son başvuru tarihi 26 Ekim 2026; takvimde üç haftadan az bir süre kaldı.

Fuar takvimi

Ambiente, Christmasworld ve Creativeworld, Ocak 2027’nin sonunda Frankfurt Fuar Alanı’nda yeniden bir araya geliyor.
Compass Talks söyleşileri bir önceki gün, 28 Ocak 2027’de fuarın açılışını yapacak.
Ambiente ve Christmasworld 29 Ocak – 2 Şubat, Creativeworld ise 29 Ocak – 1 Şubat 2027 tarihlerinde ziyaretçilerini ağırlayacak.

Ambiente Talents 2027 Başvuruları 26 Ekim’de Sona Eriyor yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.