TME Yürütme Kurulu Başkanı Cussion Kar Shun Pang, açılış konuşmasında yapay zekanın kısa sürede devasa miktarda içerik üretebildiğine dikkat çekti. Bu durumun yüksek kaliteli müzik eserlerini daha nadir ve değerli kıldığını vurgulayan Pang, nitelikli üretimi desteklemenin yanı sıra fikri hakları korumanın tüm sektör için hayati bir zemin oluşturduğunu belirtti. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) Çin Ofisi Direktörü Liu Hua da video mesajında, teknolojik gelişmelerin dağıtım verimliliğini artırırken yeni telif çerçevelerine duyulan ihtiyacı gözler önüne serdiğini ifade etti.

Yapay Zekâ ve Müzik Fikri Mülkiyeti İlişkisi

Sektör liderlerinin katıldığı panel oturumlarında, yapay zekânın özgün eserleri ihlal eden bir unsur değil, yaratıcıları destekleyen bir araç konumunda bulunması gerektiği üzerinde duruldu. Teknolojik evrim ne yöne giderse gitsin, zamana direnen eserlerin değer üretmeye devam edebilmesi adına adil fiyatlandırma ve şeffaf gelir paylaşım modellerinin kurulması hedefleniyor. Uluslararası Yazarlar ve Besteciler Dernekleri Konfederasyonu (CISAC) temsilcileri ile hukuk uzmanlarının katıldığı tartışmalarda, lisanslama mekanizmalarının önemi vurgulandı. “Yetkilendirme, şeffaflık ve tazminat” ilkeleri etrafında şekillenen bir yönetişim anlayışıyla, denetimsiz yapay zekâ üretiminden düzenli bir ortak yaratım sürecine geçilmesi gerektiği ifade edildi. Bu yaklaşım, hak sahiplerinin korunduğu güvenli bir alanda müzik fikri mülkiyeti portföylerinin büyümesini hedefliyor.

Zirvenin bir diğer önemli odağı, müzik içeriklerinin canlı eğlence, sanatçı kimliği ve uluslararası pazarlar aracılığıyla sınır ötesi bir etkiye ulaşmasıydı. Şovların ikonik bir markaya dönüşebilmesi için kopyalanamayan deneyimler sunması gerektiği aktarıldı. Kadrolar veya şarkı listeleri benzerlik gösterse bile, canlı etkinliklerin yarattığı duygusal bağın eşsizliği canlı performans sektörünün ana dinamosu sayılıyor. Küresel dijital platformlarda Çince müzik dinlenmelerinin arttığı gözlemlenirken, Mando-pop eserlerinin uluslararası dinleyicilere ulaşması konusunda özgün kültürel kimliğin önemi öne çıkarıldı. Sanatçı Zhou Shen ve sektör yöneticilerinin gerçekleştirdiği söyleşide, müziğin kendi doğal akışında dinletilmesinin, yapay tanıtımlardan çok daha etkili bir küresel açılım sağladığı belirtildi. Doğal özifade ve uluslararası pazarları doğru okuyan ekiplerle çalışmak, yerel üretimin küresel sahnede güçlü bir ses bulmasını kolaylaştırıyor.

Süper Hayran Ekosistemi ve Gelecek Vizyonu

Sosyal platformların ve topluluk dinamiklerinin gelişimiyle birlikte hayranlar, içeriğin dağıtımı ve etkileşiminde daha aktif rol oynuyor. Süper hayranlar, platformlar üzerindeki uzun vadeli büyümenin merkezine yerleşiyor. Sanatçı ile dinleyici arasında aidiyet hissi oluşturan iki yönlü duygusal bağlar, sürdürülebilir bir etkileşim alanı yaratıyor. Etkinlik sonunda TME, yıl boyunca içerik gelişimine katkıda bulunan 40’a yakın ortağına ödüllerini takdim etti. Universal Music, Warner Records, Sony Music ve Apple Music gibi devlerin yer aldığı kurumlar; içerik, inovasyon ve ekosistem kategorilerinde onurlandırıldı. Sınırları aşan bir dijital çağda müzik fikri mülkiyeti kavramı yeniden tanımlanırken, sektör paydaşlarının ortak akılla hareket etmesi geleceğin açık, kapsayıcı ve sürdürülebilir müzik dünyasını inşa ediyor.

Yapay Zekâ Şarkı Üretirken Gerçek Müziği Kim Koruyacak? yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Geçmiş yıllarda büyük umutlarla kurulan fakat 2025 mali yılı sonu itibarıyla 54 milyar yen kümülatif zarara ulaşan Cool Japan Fonu tamamen rafa kaldırılıyor. Bakanlık, başarısızlığı tescillenen dolaylı yatırım modellerinden bütünüyle vazgeçerek doğrudan hibe dönemine geçiş yapıyor. Bu yeni dönemde IP360 markası adı altında yürütülecek teşvik programlarıyla, yaratıcı üreticilere doğrudan finansal can suyu sağlanacak. Devlet, hantal fon yapıları yerine doğrudan stüdyolara aktarılacak kaynaklarla küresel pazardaki etkinliğini artırma niyetini ortaya koyuyor. Bu doğrultuda stüdyoların finansal gücü ve sanatsal bağımsızlığı pekişecektir.

Küresel Rekabette Yeni Yaratıcı Endüstri Stratejisi

Hazırlanan yeni yol haritası kapsamındaki hedefler baş döndürücü bir mali vizyon sunuyor. Hükümet, 2024 yılında 6.1 trilyon yen seviyesinde gerçekleşen yurt dışı gelirleri, 2028 yılına kadar 10 trilyon yene, 2033 yılına kadar ise 20 trilyon yene çıkarmayı planlıyor. Bu süreçte aslan payı oyun sektörüne veriliyor. Oyun sektörünün yurt dışı satışlarının 12 trilyon yene ulaşması planlanırken, anime sektörü için 6 trilyon yenlik bir sınır belirlenmiş durumda. Manga pazarı için 1 trilyon yen, müzik için 0.7 trilyon yen ve canlı çekim sinema sektörü için de 0.5 trilyon yenlik hedefler masada duruyor. Bu rakamlar, kültürel ihracatı otomotiv sektörü seviyesinde bir ana gelir kapısı haline getirmeyi hedefleyen büyük bir dönüşümün habercisidir.

Japonya’nın karşılaştığı en büyük yapısal sorunlardan birisi, küresel popülariteye rağmen yurt dışı gelirlerinin ülkeye dönüş oranının son derece düşük kalmasıdır. Örneğin anime alanında üretilen devasa küresel değerin ancak yüzde 5.5 gibi küçük bir kısmı Japon stüdyolarına geri dönebiliyor. Yabancı dağıtım platformlarına olan bağımlılığı azaltmayı hedefleyen yaratıcı endüstri stratejisi, yerel stüdyoların kendi dağıtım kanallarını kurmasını ve uluslararası pazarlık güçlerini artırmasını zorunlu kılıyor. Bu doğrultuda kamu ve özel sektörün toplamda 34 trilyon yenlik bir yatırım yapması ve 326 trilyon yen seviyesinde ekonomik dalgalanma etkisi yaratması bekleniyor. Devasa bütçenin stüdyolara direnç kazandırması amaçlanıyor.

METI tarafından sunulan plan, yapısal sorunları kökten çözmek amacıyla beş büyük reform alanı tanımlıyor. İlk sırada yaratıcıların çalışma koşullarının iyileştirilmesi yer alıyor; sektör çalışanlarının ortalama yıllık gelirlerinin 10 milyon yen seviyesine çıkarılması hedefleniyor. İkinci adım olarak, yapım şirketlerinin projelerini finanse edebilmeleri amacıyla tamamlama garantisi sistemleri ve entegre değerleme modelleri hayata geçiriliyor. Ayrıca yapımcı stüdyoların küresel başarılardan doğrudan en az yüzde 10 oranında kâr payı alması resmi hibe şartı olarak sunuluyor. Bu hamle, stüdyoları basit taşeronlar olmaktan çıkarıp doğrudan IP sahibi haline getirmeyi amaçlamaktadır. Süreç içinde yapay zeka entegrasyonu ile telif haklarının korunması arasındaki hassas denge de gözetilecektir.

Geliştirilen bu kapsamlı yaratıcı endüstri stratejisi sayesinde geçmişin hantal bürokratik yapısından sıyrılan Japonya, entelektüel gücüyle küresel kültür sahnesinde yepyeni bir egemenlik kurmaya hazırlanıyor. Süreç içinde yerel yönetimlerin aktif katılımıyla kültür diplomasisi araçları çok daha etkin biçimde kullanılacaktır. Sektörün geleceği açısından bu adımların kararlılıkla sürdürülmesi büyük bir değer ve önem taşımaktadır. Bu tarihi dönüşüm, Japonya’yı dünya kültür pazarının merkezine taşımakla kalmayacak, aynı zamanda tüm küresel yaratıcı ekosistem için ilham verici, dengeli ve sürdürülebilir yeni bir iş birliği modeli sunacaktır. Bu yenilikçi adımlar, küresel içerik pazarındaki dengeleri bütünüyle yeniden şekillendirecektir

Japonya Dev Kültür ve Yaratıcı Endüstri Planını Açıkladı yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Anthropic Telif Hakkı Davası ve Eser Eğitimi Ayrımı

Davanın finansal büyüklüğü tarihe geçse de asıl dikkat çekici unsur, federal yargıcın suç kapsamını belirlerken çizdiği hukuki sınırlarda saklı. Mahkeme kararına göre kitapların yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla kullanılması doğrudan bir hak ihlali sayılmıyor. Yargıç, yapay zeka algoritmalarının veri işleme mantığını adil kullanım sınırları içinde değerlendirdi. Şirketi suçlu kılan temel etken, söz konusu materyallerin internetteki korsan platformlardan indirilmiş olmasıydı. Geliştirici ekibin ödeyeceği kitap başına 3.000 dolarlık tazminat, yapay zeka eğitiminin kendisine yönelik bir ceza niteliği taşımıyor. Belirlenen bu para cezası tamamen korsan indirme eylemini kapsıyor. Karar, model eğitimi ile yasa dışı veri temini arasındaki farkı netleştiriyor.

Yapay Zeka Şirketleri İçin Emsal Kalkan

2024 yılından bu yana süregelen bu telif hakkı davası, ödenen yüksek tazminat miktarıyla finansal bir dönüm noktası oluşturuyor. Karar, aynı zamanda yapay zeka geliştiricilerini koruyan hukuki bir kalkan işlevi görüyor. Mahkeme, kamuya açık veya yasal yollarla erişilen verilerin model eğitiminde kullanılmasını meşrulaştırarak teknoloji devlerine hareket alanı tanıdı. Kültür sanat dünyasında büyük yankı uyandıran uzlaşma, yasal veri kaynaklarının önemini gözler önüne seriyor. Teknoloji şirketleri bundan böyle eğitim veri setlerini oluştururken korsan kaynaklardan uzak durmak zorunda kalacak. Şirketlerin lisanslı kütüphaneler ve resmi dijital arşivlerle doğrudan anlaşmalar yapması kaçınılmaz hale geliyor. Yayıncılık sektörü ile veri mühendisliği arasındaki dengeleri değiştiren telif hakkı davası, yapay zeka çağında dijital mülkiyetin sınırlarını çizen emsal bir karar olarak tarihteki yerini alıyor.

Anthropic Telif Hakkı Davası 1,5 Milyar Dolarla Bitti yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

AI Stratejisi İçin Geniş Katılım Çağrısı

Görüş toplama süreci, Avrupa Komisyonu’nun “Have Your Say” platformu üzerinden yürütülüyor. Komisyon, kültür politikaları ile yapay zekâ alanında çalışan kamu otoritelerinin yanı sıra meslek birlikleri, sektör temsilcileri ve geniş kamuoyunun katkılarının hazırlık sürecine yön vereceğini belirtiyor. Elde edilecek geri bildirimler, Avrupa kültür politikalarının gelecek dönem yol haritasına doğrudan katkı sağlayacak. Bu girişim, Avrupa Komisyonu’nun kültür politikalarına yön veren “Culture Compass for Europe” çerçevesindeki önemli adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Aynı zamanda “Europe for Culture – Culture for Europe” Ortak Bildirisi ile uyumlu ilerleyen çalışma, Komisyonun kapsamlı AI stratejisi yaklaşımının kültürel boyutunu güçlendirmeyi hedefliyor. Komisyon, bu süreci Avrupa Birliği telif hakkı kurallarının devam eden gözden geçirilmesiyle eş zamanlı yürütüyor. Haziran 2026 sonunda tamamlanan ayrı bir kanıt çağrısında, üretken yapay zekânın lisanslama süreçleri, hakların korunması ve uygulama mekanizmaları üzerindeki etkileri de değerlendirmeye alındı.

Yapay Zekâ Destekli Kültürel Üretime Yeni Destekler

Komisyonun “Apply AI Strategy” kapsamında açıkladığı uygulamalar arasında yapay zekâ destekli sanal prodüksiyon geliştiren mikro stüdyoların desteklenmesi bulunuyor. Avrupa merkezli yapay zekâ modellerinin sürükleyici hikâye anlatımı alanında geliştirilmesi, Avrupa müziği, medya içerikleri ve edebiyat eserlerinin dijital ortamda daha görünür hâle getirilmesi de planlanan yatırımlar arasında yer alıyor. Program kapsamında çok dilli yapay zekâ kullanan Avrupa çapındaki içerik platformlarının desteklenmesi, profesyonel haber kuruluşlarının içeriklerinin farklı dillere çevrilmesi ve daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor. Ayrıca kültürel miras alanları ile eserlerin yüksek gerçeklik düzeyine sahip üç boyutlu dijital ikizlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar da destek kapsamına alınıyor. Komisyon ayrıca, yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin hukuki ve teknolojik etkilerini inceleyecek kapsamlı bir araştırma hazırlıyor. Bu çalışma; telif hakları, ihlal tespit teknolojileri ve içerik doğrulama yöntemlerini kapsayacak. Kamu istişaresinden elde edilen katkılar doğrultusunda hazırlanacak AI stratejisi belgesinin 2027 yılının ilk yarısında yayımlanması planlanıyor.

AB, AI Stratejisi İçin Kültür Sektörüne Danışıyor yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Dijital kültür altyapısı için kapsamlı yol haritası

Kararname, kültür alanındaki dijital dönüşümü üç temel yapı üzerine inşa ediyor. Bunlar dijital altyapı, dijital kültürel veri altyapısı ile kamu yararına hizmet veren dijital platformlar, sistemler ve araçlardan oluşuyor. Bu yapıların kültürle birlikte turizm ve spor alanlarıyla da entegre çalışması planlanıyor. Beş bölüm ve yirmi maddeden oluşan düzenleme; kamu kurumları, özel sektör, kültür kuruluşları ve uluslararası paydaşlar dâhil olmak üzere Vietnam’ın dijital kültür ekosisteminde faaliyet gösteren tüm aktörleri kapsıyor. Düzenleme hazırlanırken vatandaşlar ve işletmeler için yeni bürokratik yükler oluşturmamaya özel önem verildi.

Kararnamenin merkezinde veriye dayalı yönetim anlayışı yer alıyor. Bu kapsamda sekiz temel hedef öne çıkıyor.

İlk hedef, doğal afetler, kentleşme ve zamanın etkisiyle risk altındaki kültürel mirası dijital ortama taşımak. Eserler, belgeler ve sahne sanatları dijitalleştirilecek; uluslararası standartlarda saklanacak; yapay zekâ, 3D ve XR teknolojileriyle yeniden oluşturulabilecek. Böylece kültürel varlıkların dijital ikizleri oluşturularak uzun vadeli koruma sağlanacak.

İkinci hedef ise kültüre erişimi genişletmek. Çevrim içi müzeler, dijital sanat eğitimleri ve yüksek kaliteli gösteriler sayesinde vatandaşlar kültürel içeriklere bulundukları yerden ulaşabilecek.

Üçüncü başlık, yapay zekâ ve yaratıcı ekonomi için güçlü veri kaynakları oluşturmayı amaçlıyor. Vietnam dili, müzik, festivaller, geleneksel kıyafetler, güzel sanatlar ve miras verileri, yerel yapay zekâ sistemlerinin kültürel kimliği doğru biçimde öğrenebilmesi açısından kritik önem taşıyor.

Yaratıcı endüstrilere güçlü destek geliyor

Film, animasyon, oyun, müzik, tasarım, reklamcılık ve yayıncılık sektörleri için kültürel verilerin erişilebilir hâle gelmesi yaratıcı üretim süreçlerini hızlandıracak. İşletmeler dijital kaynakları yasal biçimde kullanabilecek, üretim maliyetleri azalacak ve yeni kültürel ürünlerin geliştirilmesi kolaylaşacak. Kararname aynı zamanda ulusal marka oluşturma stratejisini de destekliyor. Güney Kore’nin K-Content modeli, Japonya’nın anime ve manga ekosistemi ile Çin’in dijital içerik platformları örnek gösterilirken Vietnam’ın da kendi dijital kültürel markalarını geliştirmesi hedefleniyor.

Düzenleme; telif hakları veri tabanları, dijital kültürel varlık ticareti, gelir paylaşım mekanizmaları ve sanatçı haklarının korunmasına yönelik yeni dijital sistemlerin kurulmasının önünü açıyor. Kamu kurumları ise kültürel tüketim eğilimlerini gerçek zamanlı izleyebilecek, politika etkilerini analiz edebilecek ve sektörün gelişimini veriler üzerinden değerlendirebilecek.

Dijital kültür ekosisteminde yeni merkezler kurulacak

Kararname kapsamında bulut bilişim, uç bilişim, yapay zekâ, büyük veri, blokzincir, nesnelerin interneti, dijital ikiz teknolojileri, VR, AR, XR, LiDAR, fotogrametri ve BIM/HBIM sistemleri öncelikli teknoloji alanları arasında yer aldı. Bu alanlarda yatırım yapan şirketler mevcut yatırım, inovasyon, bilim ve teknoloji programları kapsamında desteklerden yararlanabilecek. Bunun yanında devlet; pazar geliştirme, yatırım ve ticaret bağlantıları ile araştırma projelerini teşvik edecek. Düzenlemenin dikkat çeken yeniliklerinden biri de Kültürel İnovasyon Merkezleri modelinin resmiyet kazanması oldu. Devlet, üniversiteler ve özel sektör iş birliğiyle faaliyet gösterecek merkezler; dijital içerik üretimini destekleyecek, kültürel girişimleri geliştirecek ve yaratıcı toplulukları eğitim kurumlarıyla buluşturacak. Vietnam, bu adımla dijital kültür vizyonunu sürdürülebilir yaratıcı ekonomi hedefleriyle buluştururken dijital kültür alanında bölgesel rekabet gücünü artırmayı amaçlıyor.

Vietnam’dan Dijital Kültür Hamlesi yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan yeni yapı, 2026-2029 dönemini kapsayacak biçimde üçer yıllık döngüler halinde kurgulandı. Sistem, adil bir dağıtım ilkesi doğrultusunda sanatçıların her altı yılın üç yılında bu fondan yararlanmasını öngörüyor. Pilot sürece katılan yetenekler de dahil olmak üzere İrlanda’da faaliyet gösteren tüm bağımsız üreticiler Mayıs ayında başlayacak başvuru sürecine katılım sağlayabilecek. Programın başvuru rehberi ile detaylı katılım kriterleri Nisan ayında kamuoyuyla paylaşılacak. Başvuruların yaz aylarında titizlikle değerlendirilmesinin ardından seçilen 2.000 şanslı isim, yıl bitmeden ödemelerini almaya başlayacak. Üstelik ödeme döneminin sonuna eklenen üç aylık kademeli geçiş süreci, üreticilerin finansal adaptasyonunu güçlendirmeyi hedefliyor.

Bütçesi 18,27 milyon euro olarak belirlenen bu mekanizma, yaratıcı üretimin ekonomik belirsizlikler karşısında koruma altına alınmasında kritik bir rol üstleniyor. Patrick O’Donovan, kararın arkasındaki en büyük gücün veriye dayalı araştırmalar olduğunu vurgularken, İrlanda’nın bu yaklaşımla küresel ölçekte bir lider konumuna yükseldiğini ifade ediyor.

Sanat Dünyasına Yatırım Topluma Kazandırıyor

Ulusal Sanat Kampanyası (NCFA) Yönlendirme Komitesi Üyesi Peter Power, devletin bu taahhüdünü sektördeki kırılgan çalışma koşullarını dengeleyen stratejik bir hamle olarak nitelendiriyor. Power, verilen katkının barınma krizinden sürdürülebilir kariyer yollarına kadar geniş bir alandaki sorunların çözümüne yardımcı olduğunu hatırlatıyor. Pilot sürecin bilimsel çıktıları, doğrudan sağlanan sanatçı geliri takviyesinin sektör üzerindeki etkileyici gücünü gözler önüne seriyor:

• Üreticiler sanatlarına daha çok zaman ayırarak ürettikleri eser miktarını belirgin biçimde artırıyor.
• Yaşam doyumunun yükselmesiyle birlikte kaygı seviyelerinde kayda değer düşüşler gözlemleniyor.
• Sektörün kronikleşen gelir güvencesizliği olumsuz etkilerini kaybediyor.

Raporlara Yansıyan Somut Rakamlar

Pilot uygulamanın etki analizleri, sağlanan sanatçı geliri desteğinin somut başarılarını kapsamlı verilerle doğruluyor:

• Çalışma Saatlerindeki Değişim: Katılımcıların sanatsal üretime ayırdığı süre haftalık 4 saat artarken, sanat dışı işlerde harcanan zaman 3,5 saat geriledi.
• Araştırma ve Üretim Artışı: Üreticilerin araştırma ve denemeye ayırdığı vakit haftada 2,3 saat yükseldi, yeni eser tamamlama oranı yüzde 10 artış kaydetti.
• Kişisel Gelir ve Bağımsızlık: Sanatsal faaliyetlerden elde edilen aylık kişisel gelir 500 euronun üzerinde arttı, işsizlik ödeneklerine bağımlılık oranı yüzde 38 geriledi.
• Sanatsal Yatırım: Sanatçıların üretim süreçlerine ve araç gereçlerine harcadığı aylık bütçe ortalama 333 euro yükseldi.
• Zihinsel Sağlık ve Psikolojik Refah: Depresyon belirtilerinde yüzde 11, kaygı seviyelerinde yüzde 13 düşüş sağlandı. Kadın sanatçılar depresyon oranındaki gerilemeden çok daha yüksek oranda faydalandı.
• Toplumsal Katılım: Katılımcıların yüzde 10,3’ü sergi ve canlı performans gibi kamuya açık etkinliklerde daha fazla yer aldı.
• Bütçe Verimliliği ve Katma Değer: Gerçekleştirilen bağımsız sosyal maliyet-fayda analizleri, programa yatırılan her 1 euronun topluma 1,39 euro tutarında yüksek bir katma değer olarak geri döndüğünü kanıtladı.

Küresel Kreatif Ekonomi İçin İlham Kaynağı

Proje sayesinde güvence altına alınan düzenli sanatçı geliri, üreticilerin sadece geçim kaygısıyla sanat dışı işlere yönelmesini engelliyor. Sanatsal özgürlüğü finansal istikrarla buluşturan model; toplumsal dayanışmayı, inovasyonu, eleştirel düşünceyi ve ülkenin uluslararası itibarını beslemeye devam ediyor. İrlanda’nın attığı bu kararlı adım, ekonomik dalgalanmalar karşısında yeteneklerini kaybetme riski yaşayan pek çok ülke için yenilikçi bir yol haritası çiziyor. Mayıs ayında başlayacak olan başvuru süreci, ülkedeki tüm kültürel çeşitliliği kucaklayarak kreatif ekosisteme taze bir nefes aktarmaya hazırlanıyor.

İrlanda Sanatçı Geliri Desteğini Kalıcı Kılıyor yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Oasis ve Büyük Starların Gücü

Gallagher kardeşlerin sahnelere dönüşü, stadyumları doldurdu. Manchester Heaton Park’ta beş, Wembley’de yedi ve Cardiff’te iki konserle Oasis, bölge ekonomilerine önemli katkı sağladı. Kuzey Batı’da müzik turizmi harcamaları yüzde 15.6 artarak 1.4 milyar sterline yükseldi. Londra’da ise artış yüzde 27.4’e ulaştı ve toplam 3.4 milyar sterlinlik bir hacim oluştu. Glastonbury Festivali’nde The 1975, Neil Young, Olivia Rodrigo ve Charli xcx gibi isimler sahne aldı. Festival, Londra ve Kuzey Batı dışındaki bölgelerde de canlılığın artmasına destek verdi. East Anglia’da Ed Sheeran’ın Ipswich Town Stadyumu’ndaki konserleri benzer bir etki yarattı. Coldplay, Chris Brown, Sam Fender’in yanı sıra Blackpink ve Stray Kids gibi Koreli grupların stadyum headline gösterileri de uluslararası ilgiyi artırdı. Catfish & The Bottlemen’in ilk stadyum deneyimi ise genç kitleleri heyecanlandırdı. Bu büyük etkinlikler, müzik endüstrisinin çekim gücünü kanıtladı. Katılımcılar bilet, konaklama, ulaşım ve yeme-içme harcamalarıyla doğrudan 5.7 milyar sterlinlik bir katkı sağladı. Dolaylı harcamalar ise 5.5 milyar sterline ulaştı. Güvenlikten tedarik zincirine, restoranlardan ulaşım firmalarına kadar geniş bir ekosistem bundan yararlandı.

Müzik Endüstrisi ve İstihdam

Müzik endüstrisi, 2025’te 74 bin tam zamanlı eşdeğer istihdama destek oldu. Bu rakam, önceki yıla göre yüzde 3’lük bir artışa işaret ediyor. Özellikle stadyum ve arena seviyesindeki etkinlikler, doğrudan ve dolaylı iş fırsatlarını çoğalttı. Bölgesel dengesizlikleri gidermek adına önemli adımlar da atıldı. Mercury Prize, ilk kez Londra dışında Newcastle’da düzenlendi. Haftalık fringe etkinliklerle şehir 8 bin ziyaretçi ağırladı ve Kuzey Doğu ekonomisine 1.4 milyon sterlinlik katkı sundu. MOBO Awards da aynı şehirde gerçekleşti. Bu tür girişimler, müziğin Londra merkezli algısını kırarak ülkenin her yanına yayılmasını teşvik ediyor.

Geleceğe Yönelik Adımlar ve Fırsatlar

UK Music CEO’su Tom Kiehl, rekor rakamları sektördeki 220 bin çalışanın başarısına bağladı. Kiehl, harcamaların oteller, restoranlar, barlar ve ulaşım şirketleri için büyük bir destek olduğunu vurguladı. Hükümetten bilet karaborsacılığıyla mücadele konusunda somut adımlar atmasını beklediklerini dile getirdi. Creative Industries Bakanı Ian Murray ise İngiltere’nin canlı performans konusunda dünya lideri konumunu koruduğunu belirtti. Murray, hükümetin müzik ekosistemini destekleyecek planlar hazırladığını, grassroots mekanları koruma ve Avrupa turne fırsatlarını artırma konusunda çalışmalar yürüttüğünü ifade etti. 2025, aynı zamanda zorlukların da öne çıktığı bir yıl oldu. Bağımsız festivallerden gelen verilere göre 43 festival iptal edildi veya ertelendi. Turne maliyetlerindeki artış, grassroots mekanların kapanma riski ve hayranların karşılaştığı yaşam maliyeti baskısı sektörün gündeminde yer aldı. Brexit sonrası AB turne engelleri ise yeni kuşak sanatçıların uluslararası kariyerlerini etkilemeye devam ediyor. UK Music, Cultural Exchange Coalition gibi girişimler aracılığıyla bu sorunlara çözüm arıyor. Canlı müzik deneyimi arayan milyonlarca kişi için İngiltere, 2025’te benzersiz bir cazibe merkezi haline geldi. Oasis’in stadyumları inleten enerjisinden, Beyoncé ve Dua Lipa’nın küresel çekiciliğine, yerel sahnelerin samimi atmosferine kadar her şey bir araya geldi. Bu başarı, müziğin ekonomik ve kültürel değerini somut biçimde ortaya koyuyor. Gelecek yıllarda benzer ivmenin korunması, sektör paydaşlarının ortak çabalarına bağlı görünüyor.

Türkiye’de de büyüyen canlı müzik ilgisi

Benzer bir ivme son dönemde Türkiye’de de gözleniyor. 2025 ve 2026’da Jennifer Lopez, Kanye West, Andrea Bocelli, Ricky Martin ve Scorpions gibi uluslararası yıldızlar İstanbul, Antalya ve diğer şehirlerde sahne aldı. Kanye West’in Atatürk Olimpiyat Stadyumu’ndaki konseri 100 binin üzerinde izleyici çekti. Andrea Bocelli ve Scorpions da büyük katılım gören etkinlikler arasında yer aldı. Ricky Martin’in İstanbul konseri ve Jennifer Lopez’in Antalya performansı gibi organizasyonlar, yerli seyirciyle birlikte turizm potansiyelini artırdı.
Buna rağmen, bu büyük organizasyonların şehir ekonomilerine tam olarak ne kadarlık bir katkı sağladığını, esnafın kasasına giren net tutarı yahut turizm ekonomisine yansıyan toplam kazancı ne yazık ki net verilerle bilemiyoruz. İngiltere’nin resmi kurumlarca açıklanan bu şeffaf ve detaylı raporlarını gördükçe, ülkemizdeki dev konserlerin ekonomik haritasını çok daha büyük bir merakla sorgulamaya başlıyoruz. Canlı müzik dünyasının ülkemizdeki gerçek finansal gücünü ortaya koyacak kapsamlı raporları gelecekte görebilmeyi ümit ediyoruz.

Canlı Müzik Gelirleri İngiltere’yi 2025’te Rekora Taşıdı yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Amsterdam Halk Kütüphanesi’nin (OBA Oosterdok) ev sahipliğinde gerçekleşen etkinliğe 20’den fazla ülkeden 220’nin üzerinde katılımcı katıldı. Üç gün boyunca düzenlenen oturumlarda demokrasi, kültürel katılım, dijital dönüşüm, yeşil dönüşüm, topluluk geliştirme ve kütüphanecilik mesleğinin geleceği ele alındı. Program, konferansların yanı sıra atölyeler, deneyim paylaşımları, film gösterimleri ve uygulamalı etkinliklerle zenginleşti.

Kütüphaneler Avrupa’nın Ortak Geleceğinde Yeni Bir Rol Üstleniyor

Etkinliğin merkezinde “The Europe Challenge” ve “BUDDIES” programları yer aldı. The Europe Challenge, Avrupa’nın 20’den fazla ülkesindeki kütüphaneleri ortak bir ağda buluşturuyor. Program, yerel toplulukların karşılaştığı sosyal, dijital ve çevresel sorunlara yenilikçi çözümler geliştirmeyi hedefliyor. BUDDIES ise kütüphane çalışanları ile topluluk temsilcilerinin birlikte proje üretmesini destekleyen eğitim ve kapasite geliştirme programı olarak öne çıkıyor. Katılımcılar, farklı ülkelerde hayata geçirilen projeleri “Marketplace” adı verilen fikir paylaşım alanında tanıtma fırsatı buldu. İrlanda’daki kırsal bir yerleşimde geliştirilen uygulamalar ile İtalya’daki mahalle projeleri aynı platformda buluştu. Polonya, Portekiz, Hollanda ve birçok ülkeden gelen ekipler deneyimlerini paylaşırken ortak sorunların benzer yöntemlerle çözülebileceğini gösterdi. Etkinlik boyunca katılımcılar birbirlerinin projelerini inceleyerek yeni iş birliklerinin temelini attı.

Zirvenin dikkat çeken yeniliklerinden biri de “Community Connect” kart destesi oldu. Gerçek saha deneyimlerinden hazırlanan kartlar, katılımcılar arasında hızlı iletişim kurulmasını sağladı. Kartlar sayesinde yerel ihtiyaçlar, güçlü yönler, ortak hedefler ve olası iş birlikleri üzerine üretken sohbetler gerçekleşti. Bu araç, kütüphanelerin topluluklarla daha güçlü bağlar kurmasına katkı sağlayacak pratik bir yöntem olarak tanıtıldı.

Etkinlikte ayrıca Avrupa Birliği Açık Koordinasyon Yöntemi (OMC) Uzman Grubu tarafından hazırlanan “Strengthening Europe Through Public Libraries” raporunun ilk bulguları da paylaşıldı. Martin Berendse, Linda Sheridan ve Bruno Duarte Eiras’ın katıldığı oturumda halk kütüphanelerinin kentlerden kırsal bölgelere uzanan geniş bir etki alanına sahip olduğu vurgulandı. Konuşmacılar, kültürel katılımı artıran, demokratik diyaloğu destekleyen ve yerel kalkınmayı güçlendiren çalışmaların Avrupa genelinde daha görünür hâle geldiğini ifade etti.

Raporda halk kütüphanelerinin üstlenebileceği yedi temel rol de açıklandı. Buna göre kütüphaneler; motive eden, hikâye anlatan, rehberlik eden, koruyan, kolaylaştıran, topluluk oluşturan ve değişimi harekete geçiren kurumlar olarak tanımlanıyor. Bu yaklaşım, kamusal alanların geleceğine ilişkin yeni bir bakış açısı sunuyor.

Programın kapanış bölümünde The Europe Challenge 2025-2026 dönemine katılan projelerden hazırlanan yedi kısa film gösterildi. Her film, farklı bir topluluğun hikâyesini ve kütüphanenin üstlendiği farklı bir rolü görünür hâle getirdi. Aidiyet duygusunu güçlendiren mekânlar, kuşaklar arası diyaloğu destekleyen çalışmalar ve yerel dönüşüme öncülük eden girişimler katılımcılardan büyük ilgi gördü.

Üç gün süren buluşma boyunca kurulan uluslararası bağlantılar, paylaşılan iyi uygulamalar ve geliştirilen ortak fikirler, kütüphaneler aracılığıyla kültürel iş birliğinin Avrupa ölçeğinde daha güçlü bir yapıya kavuştuğunu ortaya koydu. Etkinlik, farklı ülkelerde geliştirilen yerel deneyimlerin ortak bir bilgi ağına dönüşebileceğini gösterirken, kütüphaneler için geleceğin daha katılımcı, daha kapsayıcı ve daha yenilikçi bir perspektifle şekillendiğine işaret etti. Avrupa’da kültür politikalarının gelişiminde kütüphaneler önümüzdeki dönemin en güçlü kamusal aktörleri arasında yer almaya hazırlanıyor.

Kütüphaneler Avrupa’nın Geleceğini Yeniden Kuruyor yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Güney Kore sineması yeniden ivme kazandı

Yerli yapımların elde ettiği 37,4 milyon seyirci, 2025’in aynı döneminde kaydedilen 21,4 milyonluk performansa göre yüzde 75 artış anlamına geliyor. Gişe gelirlerinde de benzer bir yükseliş yaşandı. Kore filmleri geçen yılın ilk yarısında elde ettiği 195,8 milyar wonluk hasılatı 359,6 milyar wona taşıyarak yaklaşık yüzde 84 büyüme yakaladı. Bu performansla birlikte yerli filmlerin pazar payı da önemli ölçüde yükseldi. 2025’in ilk yarısında yüzde 41,8 seviyesinde bulunan pay, 2026’nın aynı döneminde yüzde 58,5’e çıktı. Buna karşılık yabancı filmler 26,5 milyon seyirciye ulaştı ve geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 9 geriledi. Böylece Kore yapımları uzun bir aradan sonra iç pazarda yeniden belirleyici konuma ulaştı.

Yılın en büyük gişe başarısı tarihi aksiyon filmi The King’s Warden oldu. Film, 16 milyonu aşan seyirci sayısıyla 2026’nın ilk yarısında sinema salonlarına en fazla izleyiciyi çeken yapım olarak öne çıktı. Bu başarı, yerli filmlerin toplam seyirci sayısındaki artışın en önemli itici güçlerinden biri olarak değerlendiriliyor. İlk altı ayın dikkat çeken diğer yapımları arasında Yeon Sang-ho’nun yönettiği bilim kurgu gerilim filmi Colony, korku filmi Salmokji: Whispering Water, suç draması YADANG: The Snitch ve aksiyon-komedi türündeki Hi-Five yer aldı. Farklı türlerdeki bu yapımların geniş izleyici kitlesine ulaşması, yerli filmlerin gişe performansını destekleyen önemli etkenlerden biri oldu.

KOFIC’in uzun vadeli stratejisi öne çıkıyor

KOFIC, film geliştirme, yapım destekleri, uluslararası ortak yapımlar, dağıtım, eğitim ve sektör araştırmaları gibi alanlarda faaliyet yürüten Güney Kore’nin ulusal film kurumu olarak sinema endüstrisinin gelişimini düzenli verilerle takip ediyor. Kurumun açıkladığı ilk yarı raporu, sinema sektörünün güncel performansını ortaya koymasının yanı sıra kamu politikalarının etkisini değerlendirmek açısından da önemli bir referans niteliği taşıyor. Raporda yer alan değerlendirmelerde, güçlü büyüme oranlarının 2025’in zayıf geçen ilk yarısının oluşturduğu düşük baz etkisinden de beslendiğine dikkat çekiliyor. Bu nedenle ilk yarı verileri olumlu bir tablo ortaya koysa da, sektör temsilcileri üretim hacmi, yatırım ortamı ve sinema salonlarının uzun vadeli performansı gibi başlıklarda gelişmelerin yılın ikinci yarısında da izlenmesi gerektiğini belirtiyor.

Buna rağmen açıklanan rakamlar, Güney Kore sineması için 2026’nın güçlü bir başlangıç yılı olduğunu gösteriyor. Yerli yapımların yeniden çoğunluk pazar payına ulaşması, gişe gelirlerindeki artış ve seyirci sayısındaki hızlı yükseliş, Kore film endüstrisinin ulusal pazardaki rekabet gücünü yeniden artırdığına işaret ediyor. KOFIC’in yayımladığı ilk yarı verileri, Güney Kore sineması ekosisteminin güçlü yerli yapımlar ve istikrarlı destek mekanizmalarıyla yeniden büyüme ivmesi yakaladığını ortaya koyarken, yılın ikinci yarısında açıklanacak sonuçlar Güney Kore sineması için bu yükselişin kalıcılığı açısından belirleyici olacak.

Kore Filmleri Gişede Ezber Bozan Bir Yıla Girdi yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Film festivalleri desteği beş farklı kategoride sunulacak

Yenilenen Travel Grant Fund, farklı üretim alanlarına yönelik beş ayrı başlık altında yapılandırıldı. Kısa metraj film kategorisi, ilk uzun metrajını henüz üretmemiş yönetmenler ile kısa film yapımcılarını kapsıyor. Uzun metraj kategorisinde ise uluslararası festivallere seçilen yapımcılar destekten yararlanabilecek. Fonun diğer başlıkları arasında XR ve etkileşimli medya projeleri, yaratıcı geliştirme laboratuvarları ile ortak yapım forumları yer alıyor. Bu kapsamda yapımcılar, senaristler ve yönetmenler uluslararası pazar etkinliklerine katılarak yeni iş birlikleri geliştirebilecek.

British Council tarafından yayımlanan uygun etkinlikler listesinde San Sebastian, Locarno, Busan, Tokyo, Tallinn, Roma, Saraybosna, Göteborg, Sidney ve New York gibi dünyanın önde gelen kırktan fazla festivali bulunuyor. Destek programı, UK Global Screen Fund’ın Festival Launch Support Fund programından bağımsız yürütülüyor. Böylece farklı etkinlikler ve yaratıcı alanlar için tamamlayıcı bir finansman modeli oluşturuluyor.

Uluslararası görünürlüğü güçlendirecek yeni dönem

2023-2026 yılları arasında uygulanan önceki fon programı kapsamında 27 ülkede düzenlenen etkinliklerde 600’den fazla sinemacı ve XR üreticisinin uluslararası katılımı desteklenmişti. Yeni dönemle birlikte bu etkinin daha geniş bir coğrafyaya yayılması hedefleniyor. BFI Uluslararası Fonlar Direktörü ve UK Global Screen Fund Direktörü Denitsa Yordanova, festival ve forumlara fiziksel katılımın projelerin uluslararası görünürlüğünü önemli ölçüde artırdığını belirtti. Yordanova, bu buluşmaların ihracat potansiyelini güçlendirdiğini, ortak yapım ilişkilerini geliştirdiğini ve gelecekte kurulacak yaratıcı ortaklıkların önünü açtığını ifade etti.

British Council Film Direktörü Briony Hanson da son üç yılda programın etkisini yakından gözlemlediklerini söyledi. Hanson, uluslararası etkinliklere katılan sinemacıların eserlerini daha geniş izleyici kitlesine ulaştırdığını ve yeni yaratıcı ortaklarla çalışma fırsatı yakaladığını vurguladı. Küresel film endüstrisinde ortak yapımların, uluslararası fonların ve yaratıcı iş birliklerinin giderek daha fazla önem kazandığı bir dönemde film festivalleri desteği, bağımsız sinemacılar için stratejik bir yatırım aracı olarak öne çıkıyor. Film festivalleri desteği sayesinde yapımcılar, yönetmenler ve XR yaratıcıları uluslararası ağlarını genişletirken projelerini dünya sinema pazarında daha görünür hâle getirebilecek. British Council’ın yeniden başlattığı programın önümüzdeki üç yıl boyunca yaratıcı endüstrilerin uluslararası dolaşımını güçlendirmesi bekleniyor.

British Council Film Festivalleri Desteğini Yeniledi yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.