UNESCO Dünya Miras Komitesi için çok boyutlu hazırlık

Hazırlıkların merkezinde, Dünya Miras Merkezi tarafından belirlenecek altyapı ve kapasite koşullarına uygun kongre merkezinin seçilmesi bulunuyor. Toplantının internet altyapısı, kayıt ve akreditasyon sistemi ile oturumların canlı yayınlanmasına imkân verecek uluslararası yayın sistemi de kurulacak. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce hazırlanan çalışma kapsamında, anlaşma metni ve Gereklilikler Beyanı’nın iletilmesinin ardından ilgili kurumlarla istişare toplantıları yapılması ve görev dağılımını belirleyen bir protokol imzalanması öngörülüyor. Görev gücünde Kültür ve Turizm Bakanlığı, TGA, Dışişleri Bakanlığı, İstanbul Valiliği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu ve ilgili idarelerin yer alması planlanıyor.

Bakan Ersoy’un değerlendirmelerinde uluslararası basının toplantıya ilgisinin Türkiye’nin kültürel mirasının tanıtımı açısından değerlendirilmesi de öne çıktı. Toplantının çevresinde Türkiye’nin miras alanlarını, koruma çalışmalarını ve kültürel birikimini anlatacak yan etkinlikler hazırlanması planlanıyor. Böylece İstanbul’da kurulacak uluslararası buluşmanın iletişim boyutunun da kapsamlı biçimde ele alınması hedefleniyor. Hazırlık programında açılış ve kapanış seremonileri, müzik dinletileri, alan ve müze ziyaretleri, opera ve bale gösterileri gibi kültür-sanat etkinlikleri bulunacak. Dünya Mirası Genç Profesyoneller Forumu ile Dünya Miras Alan Yöneticileri Forumu’nun da toplantı kapsamında düzenlenmesi planlanıyor.

Dünya Mirası için özel yayınlar hazırlanacak

2027’deki organizasyonun kültürel iletişim ayağında yayın projeleri de yer alıyor. UNESCO’nun World Heritage Dergisi için Türkiye’nin Dünya Miras Listesi’ndeki alanlarına özel bir bölüm içeren sayının hazırlanması ve İngilizce, Fransızca, Türkçe basılması planlanıyor. Dünya Miras Haritası’nın da Türkiye’den bir alanı öne çıkaracak şekilde İngilizce, Fransızca ve İspanyolca yayımlanması gündemde. Hazırlıkların diğer başlıklarını güvenlik, atık yönetimi, çevresel tedbirler, acil sağlık ve ilk yardım hizmetleri ile erişilebilirlik oluşturuyor. UNESCO’nun belirleyeceği yükümlülüklerin bu alanlarda karşılanması bekleniyor.

Kültürel miras için uluslararası buluşma

UNESCO Dünya Miras Komitesi toplantısına paralel yan etkinlikler, Taraf Devletler, UNESCO, danışma organları, sivil toplum kuruluşları ve uzmanların projelerini paylaşmasına alan açacak. Türkiye’nin ev sahipliği, İstanbul’un kültürel birikimini uluslararası katılımcılarla buluştururken Dünya Miras Sözleşmesi çerçevesindeki ortak çalışmalar için de yeni temaslar kurulmasına zemin hazırlayacak.

İstanbul’daki hazırlıkların ulaşım boyutunda da kurumlar arası iş birliği kurulacak. Toplantıya katılacak heyetlerin şehir içindeki hareketliliği, karşılama süreçleri ve organizasyon noktaları için kapsamlı planlama yapılması bekleniyor. Mekân seçiminde salon kapasitesi, teknik donanım, erişilebilirlik ve uluslararası toplantı standartları dikkate alınacak. UNESCO ekipleriyle hızlı bilgi akışı sağlanması, ihtiyaçların erken aşamada belirlenmesi ve uygulama takviminin buna göre oluşturulması planlanıyor. Bu yaklaşım, 49’uncu Dönem Toplantısı’nın operasyonel süreçlerinin güvenli ve düzenli ilerlemesi açısından önem taşıyor. UNESCO Dünya Miras Komitesi’nin İstanbul’da buluşacağı bu kapsam, Türkiye’nin uluslararası kültür politikası açısından da görünür bir dönem yaratacak. 49’uncu Dönem Toplantısı için çalışmaların erken başlatılması, organizasyonun teknik altyapısından kültür programına, ulaşım planlamasından uluslararası iletişime kadar farklı başlıkların eş zamanlı ilerlemesini amaçlıyor. Türkiye’nin dönem başkanlığı sürecinde İstanbul, 2027’de dünya mirasının korunması ve geliştirilmesine ilişkin küresel gündemin önemli buluşma noktalarından biri olacak.

İstanbul, 2027’de UNESCO Dünya Mirası’na Ev Sahipliği Yapacak yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Heritage Istanbul 2026 uluslararası iş birliklerini güçlendirdi

Yaklaşık 7 bin metrekarelik alanda düzenlenen fuar, 142 katılımcı ve 10.560 ziyaretçi ile önemli bir ölçeğe ulaştı. İlk kez bu büyüklükte bir alanda gerçekleşen organizasyon, konferanslar, paneller ve atölyelerle çok katmanlı bir deneyim sundu. Türkiye’nin farklı bölgelerinden yürütülen kazı, restorasyon ve müzecilik projeleri detaylı biçimde ele alınırken, uluslararası katılımcılar da deneyimlerini paylaşma fırsatı buldu.

Heritage Projeleri Kurucusu Osman Murat Akan, fuarın istikrarlı büyümesine dikkat çekerek organizasyonun bölgesel ölçekte lider konuma ulaştığını vurguladı. Akan, Orta Asya ve Orta Doğu edisyonlarına yönelik hazırlıkların da gündemde olduğunu belirtti. Bu yaklaşım, etkinliğin yalnızca bir fuar olmanın ötesine geçerek küresel bir ağ kurma hedefini ortaya koyuyor. Açılış seremonisinde sırası ile Arkeolog, Editör, Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu Yöneticisi, Heritage İstanbul Danışma Kurulu Üyesi Neziz Başgelen, İstanbul İli Fatih İlçesi Belediye Başkanı ⁠Mehmet Ergün Turan, Arkeolog, Heritage İstanbul Danışma Kurulu Başkanı ⁠Prof. Dr. Mehmet Özdoğan, Sharjah Miras Enstitüsü Başkanı Dr. Aziz Almusallam, Moskova Hükümeti Bakanı, Moskova Şehri Ekonomik ve Uluslararası İlişkiler Departmanı Başkanı Sergey Cheryomin, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Nuri Aslan, T.C. İstanbul Valisi Davut Gül konuştu.

Etkinliğin öne çıkan başlıklarından biri, kriz ve çatışma dönemlerinde kültürel varlıkların korunması oldu. Blue Shield International Başkanı Prof. Dr. Peter Stone’un gerçekleştirdiği sunum, bu alandaki küresel risklere dikkat çekti. Ayrıca sosyal medya üzerinden yürütülen tarihi eser kaçakçılığına dair analizler, dijital çağın yeni tehditlerini gündeme taşıdı. Üçüncü gün oturumlarında müzeciliğin dönüştürücü rolü öne çıktı. “Bir Müze Bin Hikâye” başlıklı panelde, müzelerin toplumsal bağ kurma gücü ele alınırken, farklı coğrafyalardan gelen konuşmacılar restorasyon projeleri üzerinden deneyimlerini paylaştı. Özellikle Orta Doğu ve Doğu Avrupa’dan gelen örnekler, kültürel mirasın evrensel bir değer olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Kapanış gününde ise savaş sonrası yeniden inşa süreçleri, kültürel diplomasi ve yapay zekâ destekli koruma yöntemleri tartışıldı. Bitlis özelinde ele alınan koruma projeleri, yerel yönetim, akademi ve özel sektör iş birliklerinin önemini gösterdi. Aynı gün Bartholomeos I’un konuşması, kültürel mirasın toplumsal hafızadaki yerini farklı bir perspektiften ele aldı.

Genel çerçevede değerlendirildiğinde, Heritage Istanbul 2026 yalnızca bir fuar değil; bilgi üretimi, deneyim paylaşımı ve uluslararası iş birliklerinin kesişim noktası olarak konumlanıyor. Artan katılım ve genişleyen içerik yapısı, etkinliğin önümüzdeki yıllarda daha da etkili bir platforma dönüşeceğine işaret ediyor.

Heritage Platformu hakkında detaylı bilgi için resmi web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

HERITAGE İstanbul kültürel mirası 10 bin kişiyle buluşturdu yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

SSM resim koleksiyonu ile tarihsel yolculuk

Sergi, 19. yüzyıl Osmanlı resminden başlayarak modern Türk resminin gelişimine uzanan kronolojik bir anlatı kuruyor. Askeri okullarda başlayan resim eğitimi, saray çevresinin sanata etkisi ve akademik sanat anlayışının doğuşu gibi başlıklar, izleyicilere dönemin dinamiklerini aktarıyor. İlk nü çalışmaları, erken sergileme pratikleri ve Avrupa etkisiyle şekillenen modernleşme süreci, dikkat çekici eserler üzerinden okunabiliyor. Koleksiyonda yer alan sanatçılar, Türk resim tarihinin önemli kırılma noktalarını temsil ediyor. Osman Hamdi Bey, Şeker Ahmed Paşa ve Hoca Ali Rıza gibi isimler Osmanlı döneminin öncü figürleri arasında yer alırken; İbrahim Çallı, Hikmet Onat ve Mihri Müşfik Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki dönüşümü temsil ediyor. Modern dönemde ise Fikret Mualla, Nurullah Berk ve Nuri İyem gibi sanatçılar, özgün ve deneysel yaklaşımlarıyla öne çıkıyor.

Sergi, yalnızca sanatçıları değil, aynı zamanda İzlenimcilik, Dışavurumculuk ve Kübizm gibi uluslararası akımların Türk resmine etkilerini de görünür kılıyor. Bu yönüyle koleksiyon, yerel üretimin küresel sanat hareketleriyle kurduğu ilişkiyi anlamak açısından önemli bir referans sunuyor. Farklı koleksiyonlardan ödünç alınan eserler de serginin kapsamını genişletiyor. İstanbul Üniversitesi bünyesindeki Feyhaman Duran Kültür ve Sanat Evi Koleksiyonu başta olmak üzere çeşitli arşivler ve özel koleksiyonlar, bu seçkiye katkı sağlıyor. Böylece daha önce farklı mekânlarda yer alan eserler ilk kez aynı çatı altında izlenebiliyor.

Serginin dikkat çeken bölümlerinden biri de müzecilik çalışmalarının arka planına odaklanıyor. Eserlerin korunması, restorasyonu ve bilimsel araştırma süreçleri, “Görünenin Ötesinde” başlığı altında ziyaretçilere sunuluyor. Bu yaklaşım, müzenin yalnızca sergileme değil, aynı zamanda bilgi üretme misyonunu da görünür kılıyor. Genel çerçevede SSM resim koleksiyonu, tarihsel sürekliliği ve disiplinler arası yaklaşımıyla İstanbul’un kültür sanat ajandasında kalıcı bir yer edinmeye aday. Farklı dönemleri ve estetik anlayışları bir araya getiren bu kapsamlı seçki, izleyicilere Türk resminin dönüşümünü derinlikli bir perspektifle deneyimleme imkânı sunuyor. Yenilenen yapısıyla SSM resim koleksiyonu, sanat tarihine ilgi duyan herkes için güçlü bir keşif alanı oluşturuyor.

SSM Resim Koleksiyonu Yeni Seçkisiyle Açıldı yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Füreya Koral ve sanatı yaşamla buluşturan yaklaşım

Konferansla eş zamanlı olarak Paşabahçe Mağazaları tarafından hazırlanan koleksiyondan özel bir seçki de sergilendi. Bu seçki, sanatçının seramikte benimsediği özgür, yenilikçi ve gündelik yaşama temas eden anlayışını çağdaş tasarımla bir araya getiriyor. Sergilenen eserler, estetikle işlevselliği buluştururken, Füreya Koral’ın “sanatı hayatın içine katma” vizyonunun günümüzde nasıl sürdürülebileceğine dair güçlü bir örnek sunuyor. Cumhuriyet tarihinin ilk kadın seramik sanatçılarından biri olan Füreya Koral, Türkiye’de modern seramik sanatının gelişiminde öncü bir rol üstlendi. Avrupa’da aldığı eğitimle edindiği birikimi, Anadolu’nun zengin kültürel mirasıyla harmanlayan sanatçı, üretimlerinde yalınlığı, ritmi ve mekânsal uyumu ön plana çıkardı. Onun eserleri, yalnızca estetik birer obje olmanın ötesinde, gündelik yaşamın doğal bir parçası olarak kurgulandı.

Paşabahçe Mağazaları’nın hazırladığı koleksiyon da bu yaklaşımı güncel tasarım anlayışıyla yorumlayarak sofradan dekorasyona uzanan geniş bir kullanım alanı sunuyor. El işçiliğiyle üretilen özel tasarımlar, sınırlı sayıda koleksiyonlar ve özgün hediye seçenekleri, ziyaretçilere ilham veren bir deneyim vadediyor. Bu bağlamda sergi, sanatın günlük hayatla kurduğu ilişkiyi yeniden düşünmeye çağıran bir platform işlevi görüyor. Etkinlik, yalnızca bir anma buluşması olmanın ötesinde, Türkiye’de seramik sanatının tarihsel gelişimine ışık tutan kültürel bir hafıza alanı oluşturdu. Katılımcılar, Füreya Koral’ın sanata bakışını, üretim disiplinini ve estetik anlayışını yakından tanıma fırsatı buldu. Bu buluşma, geçmişle bugün arasında güçlü bir bağ kurarak, sanatın zamansız etkisini bir kez daha görünür kıldı.

Füreya Koral anısına Paşabahçe’den Özel Sergi yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Yeni Bir Dönem: Heritage İstanbul Yenikapı’da!

Osman Murat Akan, toplantıda yaptığı konuşmada bu yılki en büyük fiziksel değişimin mekân değişikliği olduğunu vurguladı. Lütfi Kırdar’dan Yenikapı’ya taşınan organizasyon, 10 bin metrekarelik devasa bir alana yayılarak kapasitesini iki katına çıkarıyor. Akan, “Tarihi Yarımada’ya geri dönmek bizim için büyük bir motivasyon kaynağı,” sözleriyle bu lokasyonun sembolik önemine dikkat çekti. Heritage İstanbul, sadece bir fuar değil; restorasyon, arkeoloji, müzecilik ve kütüphanecilik alanlarının akademik dünya ve kamu ile buluştuğu dev bir ekosistem sunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yanı sıra Vakıflar Genel Müdürlüğü, İstanbul Valiliği ve İBB gibi kurumların desteklediği etkinlik, sektörün endüstrileşmesine de imkân tanıyor. Akan, akademik camianın kamu ve özel sektörle bu platformda buluşmasının, Türkiye’de on yıl öncesine kadar mümkün olmadığını ifade ederek bu birleşimin önemine değindi.

Uluslararası katılımın güçlü olduğu organizasyonda; İtalya, Rusya, Azerbaycan, Arnavutluk ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden kurumlar ve uzmanlar yer alacak. Konferans programında Hermitage Müzesi, Louvre Abu Dhabi ve Blue Shield gibi dünyaca tanınan kurumların temsilcileri konuşmacı olarak bulunacak. Bu yapı, etkinliğin küresel ölçekteki konumunu pekiştiriyor. Dünyanın önemli kurumlarından isimlerin ağırlanacağını konferansın konuşmacıları arasında Hermitage Müzesi Genel Direktörü Prof. Mikhail Piotrovsky, Louvre Abu Dhabi Direktörü Manuel Rabate, Blue Shield Başkanı Prof. Peter Stone, Sharjah Miras Ensititüsü Başkanı Dr. Abdulaziz AlMusallam, Kolezyum Arkeoloji Parkı Direktörü Simone Quilici, Heykeltraş Edoardo Tresoldi, Türk Kültürü ve Mirası Vakfı Genel Sekreteri Aktoty Raimkulova yer alıyor. Birçok ülkeden fuar katılımcılarının olacağı etkinlikte atölyeler, B2B alanlar, Heritage TALKS söyleşi bölümleri, etkinlik öncesi günlerde gerçekleştirilecek teknik turları ve diğer etkinlikleriyle bu yıl da HERITAGE İSTANBUL, dört gün boyunca kültür mirası sektörünün bir araya gelerek, sorunlarını çözdüğü, yenilikleri tartıştığı yer olacak.

Zamanla Kaybolmayan Değerlerin İzinde

Fuarın bu yılki en heyecan verici yeniliklerinden biri ise “Zamanla Kaybolmayanlar” bölümü. Bu özel kürasyon alanı, Hacı Bekir gibi asırlık markaları ağırlayarak somut olmayan kültürel mirasın yaşayan yüzlerini sergileyecek. Geleneksel sanatları modernize ederek geleceğe taşıyan bu markalar, dairesel stand tasarımlarıyla farklı bir görsel deneyim sunacak. Akan, bu projeyle birlikte 13 bölümlük bir belgesel serisinin de müjdesini verdi.

Heritage İstanbul uluslararası bir marka olma yolunda emin adımlarla ilerliyor. Abu Dabi’deki Heritage Middle East ve Orta Asya’daki Heritage Turkuvaz projeleriyle Türk firmalarını dünyaya açan bu yapı, sektör standartlarını yukarı çekmeyi sürdürüyor. Akan’a göre bu organizasyon sadece bir ticaret alanı değil, aynı zamanda Türkiye turizmini canlandıracak güçlü bir kaldıraç niteliğinde. Fuar kapsamında düzenlenen Heritage Talks ve teknik turlar, yerli ve yabancı delegasyonlara İstanbul’un restorasyon alanlarını yakından tanıma fırsatı sunuyor. 2024 yılında dokuzuncu kez düzenlenecek olan Heritage İstanbul, geçmişi koruma tutkusunu ileri teknolojiyle harmanlıyor. Arkeolojik kazılardan kütüphaneciliğe kadar geniş bir yelpazede yeniliklerin sergileneceği bu fuar, tüm sanatseverleri Yenikapı’ya davet ediyor. Bu dev buluşma, medeniyetlerin beşiği İstanbul’un mirasını özenle yarınlara taşırken sektörün paydaşlarını aynı çatı altında birleştiriyor. Tarihin izinde bir yolculuğa çıkmak isteyenler için bu randevu asla kaçmaz. Ayrıca ebru ve telkari gibi yaşayan mirasları konu alan atölyeler, ziyaretçilere unutulmaz deneyimler yaşatırken İSMEK iş birliğiyle açılan yeni alanlar da kültürel farkındalığı artırmayı hedefliyor.

Mirasın Bienal Yolculuğu,Heritage İstanbul Yenikapı’da yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Kültürel Mirasta Dijital Dönüşümün İzleri

Bilkent Üniversitesi’nin koordinatörlüğünde yürütülen CULTURATI, sadece bir yazılım güncellemesi değil, aynı zamanda müze gezme alışkanlıklarımızı kökten değiştirecek bir vizyon sunuyor. Proje, 15 binden fazla objeye ev sahipliği yapan Rahmi M. Koç Müzesi’nde, ziyaretçilerin ilgi alanlarına göre şekillenen özel rotalar oluşturuyor. Sanayi tarihinin devasa makineleri, antika otomobiller ve havacılık tarihinin sembolleri arasında dolaşırken, telefonunuzdaki uygulama size eşlik eden akıllı bir rehbere dönüşüyor.

Bu sistem, ziyaretçi yoğunluğunu yöneten nesnelerin interneti (IoT) altyapısını kullanarak mekânın sürdürülebilirliğine katkı sağlıyor. Kalabalık grupların akışını optimize eden algoritmalar sayesinde, eserlerle baş başa kalabileceğiniz en uygun zaman dilimleri belirleniyor. Türkiye’nin sanayi mirasını koruma misyonunu üstlenen müze, bu teknolojik entegrasyonla beraber Avrupa’nın yaratıcı ve sanatsal ekosisteminin de ayrılmaz bir parçası haline geliyor.

Yapay Zekâ Destekli Müze Deneyimi ile İnteraktif Yolculuk

CULTURATI platformunun en dikkat çekici özelliği, “ortak üretim” (co-creation) felsefesine dayanması. Müze uzmanları kadar ziyaretçilerin de içerik üretimine katılabildiği bu yapı, her ziyareti benzersiz kılıyor. Mekâna özgü kurgulanan soru-cevap oyunları ve gizemli gezi rotaları, özellikle genç kuşakların müze ile olan ilişkisini güçlendiriyor. Teknolojinin soğuk yüzü, burada keşif tutkusunu tetikleyen sıcak bir aracıya dönüşüyor.

Yapay zekâ destekli müze deneyimi, sanal ve fiziksel dünyayı iç içe geçirerek bilginin aktarılma biçimini modernize ediyor. Ziyaretçiler sadece pasif birer izleyici olmak yerine, dijital katmanlar aracılığıyla tarihin bir parçası haline geliyor. Ankara Kalesi’nde de prototipleri denenen bu sistem, kültürel alanların yaşayan birer organizma gibi nefes almasını sağlıyor.

Blenheim Sarayı’nda Büyük Final ve Gelecek Vizyonu

Almanya’dan İtalya’ya, Finlandiya’dan İngiltere’ye kadar toplam 14 ortağın bir araya geldiği bu devasa Ar-Ge projesi, finalini 30 Ocak 2026 tarihinde İngiltere’deki meşhur Blenheim Sarayı’nda yapacak. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan bu görkemli mekânda, Rahmi M. Koç Müzesi’nde elde edilen pilot uygulama verileri tüm dünyayla paylaşılacak. Türkiye’den bir vakıf müzesinin ilk kez böylesine büyük ölçekli bir kültür projesinde ortak olarak yer alması, yerel kültürel birikimimizin küresel standartlardaki başarısını simgeliyor.

Sonuç olarak, Rahmi M. Koç Müzesi’nde hayata geçirilen yapay zekâ destekli müze deneyimi, teknolojinin kültürel hafızayı korumak ve zenginleştirmek için nasıl kullanılabileceğine dair ilham verici bir örnek sunuyor. Ocak ayı sonunda tamamlanacak olan bu yolculuk, sadece müzecilik profesyonelleri için değil, kültür ve sanatı teknolojiyle keşfetmeyi seven her yaştan meraklı için yeni bir kapı aralıyor. Geleceğin müzesi, artık avucunuzun içindeki ekranlarda ve Haliç’in o eşsiz atmosferinde sizleri bekliyor.

Rahmi M. Koç Müzesi’nden Türkiye’de Bir İlk yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Törenin açılış konuşmasını Baksı Kültür Sanat Vakfı Kurucu Başkanı Prof. Dr. Hüsamettin Koçan yaptı. Koçan, Anadolu’nun hayal gücünü besleyen bir kültür coğrafyası olduğuna dikkat çekti. Sanatın, bu coğrafyada geleceği mümkün kılan temel tanıklık alanı olduğunu vurguladı. Doğan Holding İcra Kurulu Başkanı Çağlar Göğüş konuşmasında kültürün toplumsal hafızadaki yerine değindi. Sanatın empatiyi güçlendiren ve ufku genişleten bir alan olduğunun altını çizdi. Bu yaklaşımın Doğan Değer Ödülü’nün temelini oluşturduğunu ifade etti.

Baksı Kültür Sanat Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Oya Koçan ise sanatın yol açıcı rolüne dikkat çekti. Edebiyat, mimarlık ve sinemanın toplumsal umut üretme gücüne vurgu yaptı. Sanatçıların kıyının ötesini düşleyen üretimler gerçekleştirdiğini söyledi.

Anadolu Ödülleri ve 2025 Kazananları

Edebiyat dalında ödül Murathan Mungan’a verildi. Mungan, yerel hafızayı evrensel anlatılarla buluşturan eserleriyle ödüle layık görüldü. 2025 itibarıyla sanat yaşamında ellinci yılını dolduran yazar, üretim sürekliliğiyle öne çıktı. Sinema dalındaki ödül, oyunculuk kariyeriyle kuşaklar arası bir miras bırakan Tuncel Kurtiz adına verildi. Kurtiz’in sinema ve tiyatro alanındaki etkisi, Türkiye sınırlarını aşan bir çizgi sundu.

Müzik dalında Erkan Oğur ödüllendirildi. Oğur, geleneksel müzikle çağdaş yorumları buluşturan çalışmalarıyla tanınıyor. Uluslararası iş birlikleriyle Türkiye müziğinin görünürlüğüne katkı sağladı. Görsel sanatlar ödülü Ali Kazma’ya verildi. Kazma, üretim süreçlerini merkeze alan video çalışmalarıyla çağdaş sanatta özgün bir konum edindi. Mimarlık dalında ödül Selva Gürdoğan’ın oldu. Gürdoğan, kamusal alan ve araştırma temelli projeleriyle mimarlığı sosyal bir etki alanına taşıdı. Özel ödüller kapsamında Baksı Onur Ödülü Osman Dinç’e sunuldu. Doğan Değer Ödülü ise çağdaş sanatçı Murat Morova’ya verildi.

Anadolu Ödülleri, bu yıl da kültürel süreklilik ve evrensel bakışı odağına alan bir seçki sundu. Tören, Anadolu merkezli düşüncenin sanat yoluyla kurduğu güçlü bağı yeniden hatırlattı.

Anadolu Ödülleri Kıyının Ötesi Temasıyla Sahiplerini Buldu yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Sürdürülebilir Turizmde Dört Örnek Köy

UNWTO’nun beşincisini düzenlediği “En İyi Turizm Köyleri” seçiminde, 29 ülkeden 52 köy belirlendi. Değerlendirme kriterleri arasında kültürel mirasın korunması, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı ve turizmin yerel kalkınmaya katkısı yer aldı. Türkiye’den seçilen dört köy, bu kriterleri geleneksel mimari, gastronomi ve yerel yaşamı turizme entegre ederek karşılıyor.

• Muğla Akyaka: Geleneksel çevre dostu mimarisi, Azmak Nehri’nde kano turları ve Gökova Körfezi’nin panoramik manzaralarıyla öne çıkıyor.
• İzmir Barbaros: Zeytinlikler arasında yürüyüş, el yapımı “oyuk” (korkuluk) figürleri ve yerel üretim zeytinyağı tadımı gibi deneyimler sunuyor.
• Mardin Anıtlı: Mor Sobo Katedrali ve Meryem Ana Kilisesi gibi tarihî yapıları, Tur Abdin bölgesinin kültürel dokusuyla ziyaretçilere aktarıyor.
• Antalya Kale Üçağız: Kekova’nın batık şehri, antik Likya kalıntıları ve masmavi koyları ile tarih ile doğayı bir araya getiriyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu başarının ardından yaptığı açıklamada, turizmi “kültürel mirası koruyan ve yerel kalkınmayı destekleyen bir güç” olarak gördüklerini vurguladı.

Likya Yolu: Dünyanın En Güzel Yürüyüş Rotası

Türkiye’nin bu uluslararası başarısına bir ödül de Likya Yolu’ndan geldi. Time Out dergisi, Fethiye’den Antalya’ya uzanan 540 kilometrelik bu rotayı “Dünyanın En Güzel Yürüyüş Rotası” ilan etti. Rota, antik kentleri, turkuaz lagünleri ve denize sıfır patikalarıyla doğa ve tarih meraklıları için benzersiz bir keşif sunuyor. Likya Yolu’nun en etkileyici etaplarından biri, aynı zamanda “En İyi Turizm Köyü” seçilen Kale Üçağız’dan geçiyor.

Uluslararası ödüller, Türkiye’nin kırsal bölgelerdeki sürdürülebilir turizm potansiyelini ve bu alandaki küresel iddiasını gözler önüne seriyor. Geleneksel değerleri koruyarak turizmi geliştiren bu köyler ve rota, yerel ekonomiyi güçlendiren bir model olarak öne çıkıyor. UNWTO, 2026’nın ilk çeyreğinde bir sonraki seçim için başvuruları tekrar açacak.

Türkiye’den Dört Köy, En İyi Turizm Köyleri Oldu yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Kayıplar Küçüldükçe Başarı Büyüyecek

Bu müzenin en dikkat çekici özelliği benzersiz felsefesi. Geleneksel müzelerin aksine, koleksiyonunun büyümesini değil, küçülmesini hedefliyor. UNESCO’nun yaptığı açıklamaya göre, iadesi gerçekleşen eserler dijital koleksiyondan çıkarılacak. Böylece, her iade bir başarı hikayesi olacak ve adalet sembolü haline gelecek. Kuruluş, bu girişim ile organize suç ağlarının hedefindeki bu piyasaya dikkat çekiyor. UNESCO’nun 1970 Konvansiyonu, kültürel mirasın korunması için imzacı devletleri bu ticarete karşı mücadeleye çağırıyor. Müzenin tasarımı ise uluslararası alanda tanınan bir mimar imzasını taşıyor. Mimar Francis Kéré’nin imzasını taşıyan sanal yapı, ziyaretçilere etkileyici bir deneyim sunuyor. Proje, Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatı (Interpol) ile işbirliği içinde geliştirildi. Finansman desteği ise Suudi Arabistan Krallığı tarafından sağlandı. Bu çok uluslu işbirliği, kültürel mirasın korunmasının küresel bir sorumluluk olduğunu gösteriyor.

Sanal Sergi Salonlarında Gezinti

Müze coğrafi bölgelere göre düzenlenmiş farklı bölümlerden oluşuyor. Ziyaretçiler, sanal salonlarda kayıp eserlerin hikayelerine tanıklık ediyorlar. “Oditoryum” bölümü, girişimin ana hedefini açıklıyor. Bu hedef, “Dünyanın ortak mirasını korumak ve kültürel varlıkların yasa dışı yağmalanmasıyla mücadele etmektir.” olarak belirlenmiş. “Çalınan Kültürel Objelerin Sanal Müzesi” galerisinde tarihin derinliklerine iniliyor. Kullanıcılar, Çin’in Ming Hanedanlığı’na ait bronz bir Buda heykeli gibi eserleri inceleyebilir. Ayrıca, Palmyra Müzesi’nden çalınan, Milattan Sonra 120 yılına tarihlenen bir Suriye altın kolyesini de görmek mümkün. Her eser, çalındığı yer ve tarihi hakkında detaylı bilgi içeriyor.

“İade ve İadesi Gerçekleştirilenler Odası” umut vadeden bir bölüm. Burada, ait oldukları yerlere geri dönen eserlerin öyküleri anlatılıyor. Örneğin, 2024’te Şili gümrüğü tarafından Fas’a iade edilen bir trilobit fosili bunlardan biri. Bu iade öyküleri, mücadelenin sonuç verdiğinin kanıtıdır.

UNESCO Genel Direktörü Audrey Azoulay’ın sözleri, girişimin ruhunu yansıtıyor. “Her çalınan eserin ardında bir tarih parçası gizlidir” diyor Azoulay. “Bu parçalar sahiplerinden koparılıyor ve unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor.” Amaçlarının bu eserleri tekrar gündeme getirmek olduğunu belirtiyor. Toplumların kendi miraslarına erişim, deneyimleme ve kendilerini bu miraslarda tanıma hakkını geri kazanmak istiyorlar. UNESCO, Çalınan Kültürel Objelerin Sanal Müzesi ile kültürel adaleti sağlamayı amaçlıyor. Müze, bir eser deposu değil, bir iade çağrısı olarak tasarlandı.

UNESCO Çalınan Kültürel Objelerin Sanal Müzesi Açıldı yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.

Antik Dönemde Cam Üretiminin İzleri

Şişecam’ın desteğiyle yapılan analizler, Perge Antik Kenti’nin Akdeniz dünyasının önde gelen cam üretim merkezlerinden biri olduğunu gösteriyor. Arkeolojik bulgular, antik dönemde kullanılan üretim tekniklerinin günümüz yöntemleriyle benzer prensiplere sahip olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, Anadolu’nun binlerce yıllık cam geleneğinin sürekliliğine dikkat çekiyor. Yapılan incelemelerde iki farklı fırın tipi belirlendi: Hammadde üretimine yönelik tank tipi fırınlar ve şekillendirme işlemlerinin yapıldığı üretim fırınları. Bu iki fırın tipi, camın üretim sürecinin farklı aşamalarını temsil ediyor. Üstelik Anadolu’da bu kadar iyi korunmuş örneklerin ilk kez aynı alanda tespit edilmesi bulguları benzersiz kılıyor. Fırınların çevresinde bulunan cam cürufları, test damlaları ve üretim artıkları da doğrudan cam üretimi yapıldığını kanıtlıyor. Böylece Perge, yalnızca ticaret ya da kullanım merkezi değil, üretim üssü olarak da tarihte yerini alıyor.

Bilim, Teknoloji ve Mirasın Kesişim Noktası

Şişecam Bilim, Teknoloji ve Tasarım Merkezi’nde gerçekleştirilen analizlerde 25 cam örneği kimyasal olarak incelendi. Sonuçlar, Perge’de kullanılan üretim reçetelerinin Akdeniz dünyasında bilinen tariflerle örtüştüğünü ortaya koydu. Kesin sonuçlar, devam eden analizlerin tamamlanmasının ardından açıklanacak. Bu veriler, hem antik dönemin üretim tekniklerini doğruluyor hem de modern cam teknolojisinin köklerine ışık tutuyor. Şişecam böylece yalnızca bir endüstri lideri değil, kültürel mirasın bilimsel belgelenmesine katkı sağlayan öncü bir kurum olarak öne çıkıyor.

Perge’nin Yeni Hikayesi

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Perge Antik Kenti, bu yeni bulgular sayesinde kalıcı listeye girme yolunda güçlü bir adım atıyor. M.Ö. 5500’lere uzanan tarihiyle Perge, Plancia Magna gibi güçlü kadın figürlerin ve Apollonius gibi bilim insanlarının yaşadığı bir uygarlık merkeziydi. Şimdi ise Şişecam’ın desteğiyle geçmişin bu görkemli sayfaları yeniden okunuyor. Analizlerin tamamlanmasının ardından hazırlanacak ön raporun uluslararası bilim dünyasıyla paylaşılması planlanıyor. Böylece hem Türkiye’nin kültürel mirası hem de antik üretim gelenekleri, global arkeoloji literatüründe hak ettiği yeri bulacak. Perge Antik Kenti’nde yürütülen bu proje, tarihle bilimi, mirasla teknolojiyi buluşturuyor. Ve her adımda, camın binlerce yıllık hikâyesine yeni bir katman ekleniyor.

Perge’de Antik Cam Üretiminin İzleri Bulundu yazısı ilk önce Kreaktivist üzerinde ortaya çıktı.